Ministerstwo Sportu i Turystyki ogłosiło właśnie kolejną edycję programu, który ma sprawić, że turystyka aktywna stanie się prawdziwie dostępna. Na realizację projektów przeznaczono niemałą kwotę – 10 milionów złotych.
1 października br. Minister Sportu i Turystyki uruchomił Program „Turystyka bez Barier” w edycji na 2025 rok. To inicjatywa finansowana z Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej, która ma konkretny cel – jak czytamy w oficjalnym ogłoszeniu: „wsparcie inicjatyw na rzecz likwidacji lub ograniczenia barier uniemożliwiających lub utrudniających uprawianie turystyki aktywnej dla odbiorców turystyki społecznej”.
Czego dotyczy program?
W praktyce chodzi o wsparcie różnorodnych działań – od organizacji krajoznawczych wyjazdów turystycznych, przez szkolenia dla pracowników branży turystycznej, po tworzenie warunków dla poprawy jakości bazy noclegowej i usług. Program ma również pomóc w wyrównaniu szans w dostępie do przestrzeni publicznej w obszarze turystyki, ze szczególnym uwzględnieniem terenów górskich.
Każdy, kto choć raz próbował zaplanować wyjazd w góry dla osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim lub szukał informacji o dostępności szlaków dla osób z niepełnosprawnościami, wie, jak wiele jest jeszcze do zrobienia w tym zakresie.
Trzy rodzaje wsparcia
Program przewiduje dofinansowanie trzech rodzajów zadań:
- Zadanie 1 – „Aktywnie zwiedzamy”,
- Zadanie 2 – „Wiedza bez barier” oraz
- Zadanie 3 – „Schroniska dla każdego”. Każde z nich adresuje inny aspekt problemu niedostępności turystyki.
Pierwsze zadanie to wsparcie dla organizacji wyjazdów turystycznych i akcji krajoznawczych. Drugie koncentruje się na edukacji – szkoleniach dla kadry turystycznej, która powinna znać specyfikę pracy z różnymi grupami turystów. Trzecie natomiast dotyczy infrastruktury – w szczególności schronisk górskich, które często stanowią barierę nie do pokonania dla wielu miłośników gór.
10 milionów do podziału
Na realizację programu w 2025 r. przeznaczono kwotę 10 000 000,00 zł pochodzącą z Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej. To środki publiczne, których dysponentem jest Minister Sportu i Turystyki.
Kwota robi wrażenie, choć eksperci od lat podkreślają, że potrzeby w zakresie udostępniania turystyki są znacznie większe. Niemniej każda złotówka wydana na dostępność to inwestycja, która procentuje – nie tylko dla osób z niepełnosprawnościami, ale również dla rodzin z dziećmi w wózkach, osób starszych czy po prostu wszystkich, którym zależy na komforcie podróżowania.
Jak złożyć wniosek?
Wnioski należy składać elektronicznie w systemie AMODIT w terminie do dnia 15 października 2025 roku. To oznacza, że organizacje zainteresowane wsparciem mają zaledwie dwa tygodnie na przygotowanie dokumentacji. System dostępny jest pod adresem wnioski.msit.gov.pl.
Co ważne, program skierowany jest głównie do organizacji zajmujących się turystyką społeczną – stowarzyszeń, fundacji, organizacji turystycznych. To one najczęściej realizują projekty z zakresu turystyki dostępnej i mają doświadczenie w pracy z osobami wymagającymi szczególnego wsparcia.
Turystyka społeczna – co to właściwie znaczy?
Termin „turystyka społeczna” może brzmieć enigmatycznie. W uproszczeniu chodzi o działania mające na celu umożliwienie uprawiania turystyki osobom, które z różnych przyczyn – ekonomicznych, zdrowotnych, społecznych – mają w tym zakresie ograniczone możliwości. To np. osoby z niepełnosprawnościami, seniorzy, dzieci z rodzin o niskich dochodach czy osoby wykluczone społecznie.
Program „Turystyka bez barier” wpisuje się w szerszy trend dostępności, który od kilku lat nabiera w Polsce rozpędu. Coraz więcej samorządów i organizacji inwestuje w dostępną infrastrukturę turystyczną, powstają oznakowane trasy dla osób niewidomych, platformy ułatwiające wejście do obiektów historycznych, a szlaki górskie zaczynają uwzględniać potrzeby różnych grup użytkowników.
Góry dla wszystkich?
Szczególnie interesujący jest nacisk programu na obszary górskie. Góry tradycyjnie kojarzone są z trudnymi szlakami i wymagającymi warunkami. Tymczasem rosnąca świadomość sprawia, że coraz więcej osób pytania: dlaczego uroda Tatr czy Karkonoszy miałaby być zarezerwowana tylko dla sprawnych wędrowców?
Oczywiście nie chodzi o to, by szlaki wysokogórskie udostępnić dla wszystkich – to często po prostu niemożliwe ze względów technicznych i bezpieczeństwa. Ale punkty widokowe, schroniska, ścieżki edukacyjne – to miejsca, które mogą i powinny być dostępne dla znacznie szerszego grona turystów.
Małe kroki, duże zmiany
Program „Turystyka bez barier” to jeden z elementów szerszej polityki państwa w zakresie dostępności. Pokazuje, że władze dostrzegają problem i są gotowe przeznaczyć na jego rozwiązanie konkretne środki. Czy 10 milionów złotych to dużo? W skali potrzeb – pewnie za mało. Ale każdy krok w dobrym kierunku się liczy.
Dla organizacji, które na co dzień pracują nad udostępnianiem turystyki, to ważny sygnał i realna szansa na realizację projektów, które inaczej mogłyby pozostać tylko w sferze planów. Dla turystów, którzy do tej pory z różnych powodów rezygnowali z wyjazdów – to nadzieja, że polska infrastruktura turystyczna będzie coraz bardziej przyjazna i otwarta.
Pozostaje czekać na wyniki naboru i liczyć, że środki trafią do projektów, które naprawdę zmienią oblicze polskiej turystyki – uczynią ją bardziej dostępną, bezpieczną i przyjazną dla każdego, kto pragnie odkrywać piękno naszego kraju.
Źródła:
- Ministerstwo Sportu i Turystyki, „Ogłoszenie Programu Turystyka bez barier. Edycja 2025″, 01.10.2025, https://www.gov.pl/web/sport/ogloszenie-programu-turystyka-bez-barier-edycja-2025
