Krajowa Administracja Skarbowa wraz z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Inspekcją Handlową zatrzymały w 2025 roku 786 pomp ciepła, które nie spełniały wymagań unijnych. To efekt wspólnej akcji kontrolnej prowadzonej między marcem a majem tego roku. Niepokojące jest to, że nieprawidłowości wykryto w niemal wszystkich badanych modelach urządzeń.
Skala problemu większa niż się wydaje
Skoordynowane działania trzech instytucji objęły kontrolę 34 modeli pomp ciepła importowanych z krajów spoza Unii Europejskiej. Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej wspólnie z inspektorami Inspekcji Handlowej sprawdzili łącznie 1241 sztuk urządzeń. Wynik kontroli jest alarmujący – aż 32 modele, czyli 94 procent skontrolowanych, nie spełniały obowiązujących wymagań.
„Ochrona rynku krajowego przed niezgodnymi produktami to nasz priorytet. Wyniki tegorocznej kontroli pokazują, że skutecznie identyfikujemy i eliminujemy z obrotu produkty, które nie spełniają wymagań unijnych. Jak pokazują dane z tegorocznych działań, nadal wykrywamy niepokojąco wysoki odsetek niezgodności” – podkreśla Marcin Łoboda, Szef Krajowej Administracji Skarbowej.
Czego brakowało w dokumentacji
Kontrole koncentrowały się na sprawdzeniu zgodności oznakowania i dokumentacji pomp ciepła z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) nr 811/2013, które uzupełnia dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do etykiet efektywności energetycznej.
Inspektorzy weryfikowali pięć kluczowych elementów:
- etykietę efektywności energetycznej,
- kartę informacyjną produktu,
- dokumentację techniczną,
- prawidłowe oznakowanie CE oraz
- deklarację zgodności.
Najczęstsze nieprawidłowości dotyczyły właśnie dokumentacji – karty informacyjne produktu oraz deklaracje zgodności UE były nieprawidłowo sporządzone lub w ogóle ich brakowało. Poważne uchybienia wykryto również w etykietach efektywności energetycznej i dokumentacji technicznej.
Każdy z zakwestionowanych modeli miał co najmniej dwie nieprawidłowości. W skrajnym przypadku stwierdzono wszystkie możliwe uchybienia w dokumentacji jednego modelu.
Konsument bez informacji, producent bez dowodów
Brak odpowiedniej dokumentacji to nie tylko formalność. To przede wszystkim problem dla konsumentów, którzy przed zakupem powinni mieć dostęp do pełnych informacji pozwalających podjąć świadomą decyzję zakupową. Etykieta efektywności energetycznej informuje o zużyciu energii przez urządzenie, co ma bezpośrednie przełożenie na przyszłe koszty eksploatacji. Karta informacyjna produktu zawiera szczegółowe dane techniczne niezbędne do dopasowania pompy ciepła do konkretnego budynku.
Z kolei deklaracja zgodności to dokument potwierdzający, że produkt spełnia wszystkie unijne wymagania bezpieczeństwa. Jej brak oznacza, że nie ma dowodu na zgodność urządzenia z normami.
„Na rynku nie ma miejsca dla produktów, które nie spełniają wymagań. Dlatego zależy nam, by eliminować je najszybciej, jak to możliwe. Dzięki wspólnym działaniom na granicy pompy ciepła, w których wykryliśmy nieprawidłowości, w ogóle nie trafią do sprzedaży i polskich konsumentów” – mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.
Trend się utrzymuje
Niepokojące jest to, że wysoki odsetek niezgodności utrzymuje się na podobnym poziomie od początku tego typu kontroli. W poprzedniej, zeszłorocznej akcji skontrolowano 36 modeli pomp ciepła, z których aż 34 nie spełniały wymagań. Oznacza to, że problem z zapewnieniem zgodności importowanych pomp ciepła z obowiązującymi przepisami ma charakter systemowy.
W tegorocznej akcji (2025) Krajowa Administracja Skarbowa skierowała do Inspekcji Handlowej 37 wniosków obejmujących 1241 sztuk urządzeń. W przypadku 27 wniosków Inspekcja Handlowa uznała, że 786 sztuk pomp ciepła, czyli 63,3 procent wszystkich kontrolowanych urządzeń, nie spełniało wymagań. Pozostałe 455 sztuk urządzeń (36,7 procent) zostało dopuszczonych do obrotu.
Więcej kontroli w drodze
Dotychczasowe kontrole miały charakter formalny i koncentrowały się na dokumentacji oraz oznakowaniu. Ze względu na wagę tematu i dużą liczbę nieprawidłowości planowane są jednak także działania uwzględniające badania techniczne. Będzie to możliwe dzięki współpracy z Instytutem Ochrony Środowiska, który na zlecenie UOKiK sprawdzi, czy deklaracje producentów dotyczące efektywności energetycznej są zgodne z rzeczywistością.
Prowadzone kontrole służą nie tylko eliminowaniu z rynku niebezpiecznych i niezgodnych z prawem towarów, ale również mają budować kulturę odpowiedzialności wśród uczestników rynku. Instytucje prowadzące akcję podkreślają, że ich działania mają wymiar nie tylko kontrolny, ale również edukacyjny i prewencyjny. Celem jest zwiększenie świadomości zarówno importerów, jak i konsumentów na temat obowiązujących przepisów oraz konsekwencji związanych z wprowadzaniem do obrotu produktów niespełniających wymagań.
Co sprawdzić przed zakupem
Konsumenci zainteresowani zakupem pompy ciepła mogą samodzielnie zweryfikować podstawowe informacje o urządzeniu. Dane na etykiecie efektywności energetycznej i karcie informacyjnej produktu powinny być dostępne bezpośrednio na produkcie lub na stronie internetowej sprzedawcy. Warto także sprawdzić dane dostawcy – producenta lub importera – które ułatwią dochodzenie praw w razie konieczności reklamacji.
Dodatkowym narzędziem jest unijna baza EPREL (European Product Database for Energy Labelling), dostępna pod adresem eprel.ec.europa.eu. Po wpisaniu nazwy interesującego modelu w kategorii ogrzewacze pomieszczeń lub ogrzewacze wielofunkcyjne można znaleźć szczegółowe informacje o produkcie zarejestrowane przez producenta.
Źródła
- Krajowa Administracja Skarbowa – komunikat z 24 października 2025 r.: „Skuteczna współpraca KAS, UOKiK oraz IH. Kontrole pomp ciepła przynoszą efekty” https://www.gov.pl/web/kas/skuteczna-wspolpraca-kas-uokik-oraz-ih-kontrole-pomp-ciepla-przynosza-efekty
- Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów – komunikat: „Pompy ciepła – wspólne działania UOKiK, IH i KAS” https://uokik.gov.pl/pompy-ciepla-wspolne-dzialania-uokik-ih-i-kas
