Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wydało 13 stycznia 2026 roku alert dla mieszkańców powiatu radzyńskiego w województwie lubelskim. Powód: prognozowana zła jakość powietrza związana z wysokim stężeniem pyłu zawieszonego PM10.
Treść ostrzeżenia
„Uwaga! Dziś (13.01) prognozowana jest zła jakość powietrza w zakresie pyłu zawieszonego PM10 (smog). Unikaj aktywności na zewnątrz” – brzmi komunikat przesłany przez RCB do mieszkańców powiatu radzyńskiego.
Zalecenia dla mieszkańców
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa przekazało jasne wytyczne postępowania w sytuacji zanieczyszczonego powietrza. Gdy powietrze jest zanieczyszczone, zaleca się:
- rezygnację ze spacerów na świeżym powietrzu
- rezygnację z uprawiania sportu na zewnątrz
- ograniczenie wietrzenia pomieszczeń
Czym jest pył zawieszony PM10
Pył zawieszony PM10 to mieszanina cząsteczek stałych i kropelek cieczy zawieszonych w powietrzu, których średnica nie przekracza 10 mikrometrów. Powstaje głównie w wyniku spalania paliw stałych w domowych piecach i kotłach. W połączeniu z niekorzystnymi warunkami pogodowymi prowadzi do powstawania smogu.
Alert RCB jest wysyłany, gdy istnieje ryzyko przekroczenia średniodobowego stężenia pyłu zawieszonego PM10 wynoszącego 150 µg/m³ (Główny Inspektorat Ochrony Środowiska). Jest to poziom alarmowy, który może powodować poważne problemy zdrowotne.
Wpływ na zdrowie
Wysokie stężenie PM10 może powodować:
- podrażnienie dróg oddechowych
- kaszel i duszności
- nasilenie objawów astmy
- zaostrzenie chorób układu oddechowego
- problemy z sercem i układem krążenia
Szczególnie narażone są dzieci, osoby starsze oraz osoby cierpiące na przewlekłe choroby układu oddechowego i sercowo-naczyniowego.
System Alert RCB
Alert RCB to SMS-owy system ostrzegania przed zagrożeniami uruchomiony przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Powiadomienia o prognozowanej złej jakości powietrza są efektem współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, Pełnomocnika Prezesa Rady Ministrów ds. Programu „Czyste Powietrze” oraz Rządowego Centrum Bezpieczeństwa.
Ostrzeżenia Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska sporządzane są na podstawie wyników pomiarów ze stacji monitoringu jakości powietrza oraz prognoz meteorologicznych i emisyjnych. Komunikaty są automatycznie rozsyłane do użytkowników telefonów komórkowych znajdujących się na obszarze danego powiatu – nie wymaga to wcześniejszej rejestracji.
Szerszy kontekst – alerty smogowe w Polsce
W pierwszej połowie stycznia 2026 roku Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysyłało alerty dotyczące smogu do mieszkańców kilku regionów Polski. W dniach poprzedzających alert dla powiatu radzyńskiego ostrzeżenia obowiązywały między innymi w powiatach: kłodzkim, krotoszyńskim, żywieckim, łaskim, otwockim, a także w miastach Poznań, Kalisz i Łomża.
Eksperci zwracają uwagę, że w sezonie grzewczym do powietrza trafiają szkodliwe związki, w tym benzopiren i tlenki azotu, które szczególnie negatywnie wpływają na układ oddechowy i krążenia. Mogą także powodować alergie oraz problemy z płodnością.
Według danych przypominanych przez specjalistów, zanieczyszczone powietrze przyczynia się rocznie do około 40 tysięcy zgonów w Polsce. Głównymi źródłami emisji pyłów zawieszonych w Polsce pozostaje niska emisja – spalanie paliw stałych w domowych instalacjach grzewczych – która odpowiada za około 52 procent problemu smogu w kraju.
Źródła:
- Rządowe Centrum Bezpieczeństwa – Alert RCB – SMOG (13.01): https://www.gov.pl/web/rcb/alert-rcb—smog-1301
- Główny Inspektorat Ochrony Środowiska – Informacja o prognozowanej złej jakości powietrza – nowy Alert RCB: https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1003243
- Główny Inspektorat Ochrony Środowiska – Portal Jakości Powietrza: http://powietrze.gios.gov.pl/
