Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysłało 5 lutego 2026 roku ostrzeżenie do mieszkańców powiatu żywieckiego w województwie śląskim. Alert dotyczy prognozowanej złej jakości powietrza związanej z wysokim stężeniem pyłu zawieszonego PM10.
Treść komunikatu SMS-owego, który trafił na telefony mieszkańców, brzmiała: „Uwaga! Dziś (05.02) prognozowana zła jakość powietrza – SMOG (pył zawieszony – PM10). Jeśli możesz, unikaj aktywności na zewnątrz i nie wietrz pomieszczeń”.
Kiedy uruchamia się alert smogowy
System Alert RCB w przypadku smogu uruchamia się na podstawie prognoz Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz analiz wykonywanych przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy. Ostrzeżenie jest wysyłane, gdy prognoza wskazuje na zagrożenie przekroczenia średniodobowego stężenia pyłu zawieszonego PM10 powyżej 150 µg/m³ na terenie danego powiatu. Wartość ta stanowi poziom alarmowy określony rozporządzeniem Ministra Środowiska z 8 października 2019 roku.
Komunikaty trafiają automatycznie do wszystkich użytkowników telefonii komórkowej przebywających w obszarze zagrożenia. Nie jest wymagana żadna rejestracja ani instalacja aplikacji – wystarczy włączony telefon komórkowy w zasięgu sieci.
Czym jest pył zawieszony PM10
Pył zawieszony PM10 to mieszanina cząstek stałych i kropelek cieczy o średnicy nieprzekraczającej 10 mikrometrów. Mogą one zawierać wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, metale ciężkie, dioksyny, furany oraz inne substancje toksyczne. Ze względu na niewielki rozmiar cząsteczek pył PM10 może docierać do górnych dróg oddechowych i płuc.
Polskie przepisy określają dopuszczalny dobowy poziom stężeń pyłu PM10 na 50 µg/m³, przy czym norma ta nie może być przekraczana częściej niż 35 razy w roku. Średnioroczne stężenie nie powinno przekraczać 40 µg/m³. Poziom alarmowy, przy którym uruchamia się Alert RCB, wynosi 150 µg/m³ średniodobowo.
Zalecenia dla mieszkańców
Podczas występowania wysokiego stężenia pyłu zawieszonego w powietrzu eksperci zalecają:
- ograniczenie przebywania na zewnątrz, szczególnie osobom starszym, dzieciom, kobietom w ciąży oraz osobom z chorobami układu oddechowego i krążenia,
- rezygnację z uprawiania sportu na wolnym powietrzu,
- minimalizację wietrzenia pomieszczeń – jeśli jest to konieczne, należy robić to krótko i w porach najmniejszego ruchu ulicznego.
Powiat żywiecki regularnie w obliczu smogu
Powiat żywiecki ze względu na swoje położenie w kotlinie tradycyjnie zmaga się w sezonie grzewczym z problemem smogu. Niekorzystne warunki meteorologiczne, takie jak słaby wiatr i inwersja temperatury, sprzyjają kumulacji zanieczyszczeń w powietrzu, szczególnie w godzinach wieczornych i nocnych.
System ostrzegania przed złą jakością powietrza działa w Polsce nieprzerwanie od grudnia 2018 roku. Alerty RCB są wysyłane wyłącznie w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia i życia, kiedy poziom zanieczyszczeń osiąga wartości alarmowe.
Źródła:
- Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (gov.pl): Alert RCB – SMOG (05.02)
- Główny Inspektorat Ochrony Środowiska: Portal Jakość Powietrza
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z 8 października 2019 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu
