Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB) 8 marca 2026 roku wysłało alert smogowy do mieszkańców powiatu radomszczańskiego (województwo łódzkie) oraz Grudziądza (województwo kujawsko-pomorskie). Komunikat trafił w formie wiadomości SMS bezpośrednio na telefony komórkowe osób przebywających na tych terenach.
„Uwaga! Dziś (08.03) prognozowana zła jakość powietrza – SMOG (pył zawieszony – PM10). Jeśli możesz, unikaj aktywności na zewnątrz i nie wietrz pomieszczeń.”
Co to jest PM10 i dlaczego jest groźny?
Pył zawieszony PM10 to mieszanina cząstek stałych i kropelek cieczy o średnicy nieprzekraczającej 10 mikrometrów, które unoszą się w powietrzu. Jak wyjaśnia Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ), cząsteczki te mogą zawierać:
„szkodliwe dla zdrowia związki siarki, azotu, związki organiczne (w tym wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne), metale ciężkie, dioksyny oraz alergeny (takie jak pyłki roślin i zarodniki grzybów).”
Alert RCB o smogu wysyłany jest na podstawie prognoz przygotowywanych przez GIOŚ, gdy istnieje ryzyko przekroczenia przez pył PM10 wartości progowej dla poziomu alarmowego, wynoszącej 150 µg/m³ (średniodobowe stężenie). Prognozy GIOŚ opierają się na wynikach pomiarów ze stacji monitoringu jakości powietrza, danych meteorologicznych oraz obliczeniach Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego.
Jak chronić zdrowie podczas smogu?
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa w komunikacie z 8 marca 2026 r. zaleca, aby w czasie obowiązywania alertu:
- zrezygnować ze spacerów na świeżym powietrzu,
- zrezygnować z uprawiania sportu na zewnątrz,
- ograniczyć wietrzenie pomieszczeń.
Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z grup podwyższonego ryzyka. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska wskazuje, że gdy stężenie PM10 osiąga lub przekracza poziom informowania (100 µg/m³):
„małym dzieciom, kobietom w ciąży, osobom starszym oraz osobom z chorobami serca lub układu oddechowego zaleca się ograniczenie przebywania poza budynkami.”
Gdy zaś stężenia osiągają poziom alarmowy (150 µg/m³), GIOŚ zaleca:
„ograniczenie przebywania poza budynkami do niezbędnego minimum.”
Osobom dorosłym bez chorób przewlekłych GIOŚ zaleca natomiast powstrzymanie się od aktywności fizycznej na otwartym powietrzu.
Jak działa system alertów smogowych?
System łączy działanie dwóch instytucji publicznych: GIOŚ, który prognozuje i monitoruje jakość powietrza, oraz RCB, które – na podstawie tych prognoz – rozsyła alerty SMS do telefonów komórkowych zarejestrowanych na obszarze zagrożonego powiatu. Komunikaty publikowane są również na stronie internetowej RCB pod adresem gov.pl/web/rcb. Bieżące dane o jakości powietrza w Polsce dostępne są na portalu GIOŚ: powietrze.gios.gov.pl.
Marzec – wciąż w sezonie smogowym
Choć marzec kojarzy się z początkiem wiosny, w Polsce sezon grzewczy trwa zazwyczaj do późnych tygodni zimy, a niekiedy do połowy wiosny. Piece i kotły w domach jednorodzinnych nadal pracują, emitując do atmosfery pył i inne związki chemiczne. Przy słabym wietrze i stabilnym układzie barycznym zanieczyszczenia gromadzą się przy powierzchni ziemi, tworząc smog. To zjawisko cykliczne, powtarzające się każdej zimy i wczesnej wiosny w wielu regionach Polski.
Źródła
- Rządowe Centrum Bezpieczeństwa – Alert RCB – smog (08.03.2026): gov.pl/web/rcb/alert-rcb–smog-0803
- Główny Inspektorat Ochrony Środowiska – Informacje o wysokich stężeniach zanieczyszczeń w powietrzu: powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/alarm_levels
- Główny Inspektorat Ochrony Środowiska – Portal Jakość Powietrza w Polsce: powietrze.gios.gov.pl
