Alert RCB: Smog nad powiatem radomszczańskim i łaskim. Co robić?

Dziś, 20 marca 2026 roku, Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB) wysłało alert smogowy do mieszkańców dwóch powiatów w województwie łódzkim. Komunikat dotyczy powiatu radomszczańskiego oraz łaskiego i ostrzega przed prognozowaną złą jakością powietrza spowodowaną podwyższonym stężeniem pyłu zawieszonego PM10.

„Uwaga! Dziś (20.03) prognozowana zła jakość powietrza – SMOG (pył zawieszony – PM10). Jeśli możesz, unikaj aktywności na zewnątrz i nie wietrz pomieszczeń”.
— Alert RCB, 20.03.2026 (źródło: gov.pl/rcb)

To kolejny w tym miesiącu sygnał alarmowy dla tego obszaru. Powiat łaski był już objęty ostrzeżeniami o ryzyku przekroczenia poziomu informowania dla PM10 w dniach 3, 6, 13 oraz 18 marca 2026 roku, co wskazuje na utrzymujące się niekorzystne warunki jakości powietrza w tym rejonie woj. łódzkiego w tym sezonie.

Czym jest PM10 i dlaczego jest niebezpieczny?

Pył zawieszony PM10 to mieszanina cząstek stałych i kropelek cieczy o średnicy nieprzekraczającej 10 mikrometrów, które utrzymują się w powietrzu. Cząsteczki te mogą zawierać związki siarki, azotu, związki organiczne (w tym wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne), metale ciężkie, dioksyny oraz alergeny — w tym pyłki roślin i zarodniki grzybów (Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, GIOŚ).

Ze względu na swoje rozmiary PM10 przenika do górnych dróg oddechowych i płuc. Odpowiada za ataki kaszlu, świszczący oddech oraz zaostrzenie objawów u osób z astmą i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc. W sposób pośredni zwiększa też ryzyko zawału serca i udaru mózgu, a zawarte w nim metale ciężkie mają właściwości rakotwórcze.

Na negatywne skutki podwyższonego stężenia pyłu PM10 szczególnie narażone są osoby z chorobami sercowo-naczyniowymi, osoby z chorobami układu oddechowego, seniorzy, dzieci oraz kobiety w ciąży.

Kiedy i dlaczego wysyłany jest Alert RCB?

System Alertu RCB działa w oparciu o prognozy przygotowywane przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ). Jak wyjaśnia GIOŚ:

„Poprzez ALERT RCB rozsyłane będą informacje o ryzyku wystąpienia w danym dniu przekroczenia poziomu alarmowego dla pyłu zawieszonego PM10. Powiadomienie będzie przygotowywane przez GIOS i rozsyłane przez RCB w przypadku wystąpienia ryzyka przekroczenia średniodobowego stężenia pyłu zawieszonego PM10 wynoszącego 150 µg/m3.”
— GIOŚ, powietrze.gios.gov.pl

Dla porównania: dopuszczalny dobowy poziom PM10 w Polsce wynosi 50 µg/m³, a poziom informowania — 100 µg/m³. Aktualne zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 2021 roku rekomendują, by dobowe stężenie PM10 nie przekraczało 45 µg/m³ — wartości nawet niższe od polskiej normy dopuszczalnej. Ostrzeżenia w ramach systemu alertów w powiatach łaskim i radomszczańskim w marcu 2026 roku dotyczyły wielokrotnie właśnie ryzyka przekroczenia progu 100 µg/m³.

Przyczyny pogorszenia jakości powietrza w tym rejonie są typowe dla końca sezonu grzewczego: niekorzystne warunki meteorologiczne utrudniające rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń przy jednoczesnej zwiększonej emisji z sektora bytowo-komunalnego, czyli przede wszystkim ogrzewania budynków paliwami stałymi.

Co zaleca RCB? Konkretne wskazówki

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa zaleca mieszkańcom objętych alertem powiatów:

• rezygnację ze spacerów i przebywania na świeżym powietrzu;
• rezygnację z uprawiania sportu na zewnątrz;
• ograniczenie wietrzenia pomieszczeń.

Są to rekomendacje skierowane do wszystkich mieszkańców — nie tylko do osób z grup ryzyka. W przypadku dzieci, osób starszych i chorych ograniczenie ekspozycji na zanieczyszczone powietrze jest szczególnie ważne.

Bieżące dane pomiarowe jakości powietrza można śledzić na portalu GIOŚ pod adresem powietrze.gios.gov.pl oraz za pośrednictwem aplikacji mobilnej „Jakość powietrza w Polsce”.