W niedzielę 25 stycznia Rządowe Centrum Bezpieczeństwa rozesłało dwa ostrzeżenia dotyczące zagrożeń atmosferycznych i meteorologicznych. Mieszkańcy województwa podkarpackiego otrzymali alert przed marznącymi opadami i gołoledzią, podczas gdy powiat żywiecki w województwie śląskim został objęty ostrzeżeniem przed niebezpiecznym stężeniem smogu.
Alert przed marznącym deszczem i gołoledzią
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysłało w niedzielę 25 stycznia alert do odbiorców przebywających na terenie województwa podkarpackiego. Treść ostrzeżenia brzmiała: „Uwaga! Dziś (25.01) możliwy marznący deszcz oraz gołoledź. Jeśli możesz, zostań w domu. Ogranicz podróże. Uważaj na drogach i chodnikach”.
Marznący deszcz należy do najbardziej zdradliwych zjawisk meteorologicznych zimą. Powstaje wtedy, gdy krople deszczu spadają na powierzchnię o temperaturze poniżej zera stopni Celsjusza i natychmiast zamarza na nawierzchni, tworząc niezwykle śliską warstwę lodu. Dla kierowców i pieszych stanowi to poważne zagrożenie – droga hamowania w takich warunkach może wydłużyć się nawet kilkukrotnie, a ryzyko upadków na oblodzonych chodnikach znacząco wzrasta.
Zjawisko to jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ na pierwszy rzut oka nawierzchnia może wyglądać jedynie na mokrą, podczas gdy w rzeczywistości pokryta jest cienką, przezroczystą warstwą lodu, określaną potocznie jako „czarny lód” lub „szkło lodowe”.
Alert smogowy dla powiatu żywieckiego
Drugiego ostrzeżenia w niedzielę 25 stycznia doczekali się mieszkańcy powiatu żywieckiego w województwie śląskim. RCB rozesłało alert o następującej treści: „Uwaga! Dziś (25.01) prognozowana zła jakość powietrza – SMOG (pył zawieszony – PM10). Jeśli możesz, unikaj aktywności na zewnątrz i nie wietrz pomieszczeń”.
W komunikacie opublikowanym na stronie gov.pl zalecono mieszkańcom objętego alertem obszaru rezygnację ze spacerów na świeżym powietrzu, niepodejmowanie aktywności sportowej na zewnątrz oraz ograniczenie wietrzenia pomieszczeń.
Co to jest pył PM10 i dlaczego jest niebezpieczny
Pył zawieszony PM10 to mieszanina cząsteczek stałych i ciekłych unoszących się w powietrzu, których średnica nie przekracza 10 mikrometrów. Według danych zamieszczonych na portalu Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, pył ten może zawierać szkodliwe dla zdrowia związki siarki, azotu, związki organiczne (w tym wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne), metale ciężkie, dioksyny oraz alergeny, takie jak pyłki roślin i zarodniki grzybów.
Głównym źródłem pyłu PM10 w okresie zimowym jest spalanie paliw stałych w domowych piecach i kotłach. W połączeniu z niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi – niską temperaturą, brakiem wiatru i wysoką wilgotnością – zanieczyszczenia te mogą utrzymywać się w powietrzu przez wiele godzin, tworząc zjawisko smogu.
Działanie pyłu zawieszonego na organizm człowieka jest wielokierunkowe. Ze względu na swoją niewielką średnicę, cząsteczki PM10 mogą przenikać głęboko do układu oddechowego, docierając do oskrzeli i pęcherzyków płucnych. Mogą powodować podrażnienia dróg oddechowych, kaszel, trudności z oddychaniem oraz zaostrzenie objawów astmy i innych przewlekłych chorób układu oddechowego.
Szczególnie narażone na negatywne skutki zanieczyszczenia powietrza są osoby z chorobami układu oddechowego, seniorzy, dzieci oraz kobiety w ciąży. Długotrwała ekspozycja na wysokie stężenia pyłu zawieszonego może również zwiększać ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego.
System Alert RCB
Alert RCB to system wczesnego ostrzegania przed zagrożeniami, funkcjonujący w Polsce od 2020 roku. Działa w formie wiadomości SMS wysyłanych automatycznie do wszystkich telefonów komórkowych znajdujących się na obszarze objętym potencjalnym zagrożeniem. Nie wymaga wcześniejszej rejestracji ani zgody użytkownika – każda osoba przebywająca w strefie zagrożenia otrzymuje powiadomienie niezależnie od operatora sieci.
Zgodnie z informacjami zamieszczonymi na stronie Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, ostrzeżenia dotyczące złej jakości powietrza są przygotowywane przez GIOŚ i rozsyłane przez RCB w przypadku ryzyka przekroczenia średniodobowego stężenia pyłu zawieszonego PM10 wynoszącego 150 µg/m³.
System Alert RCB wykorzystywany jest wyłącznie w sytuacjach realnie zagrażających życiu i zdrowiu ludzi, dlatego każde tego typu powiadomienie należy traktować bardzo poważnie i stosować się do zawartych w nim zaleceń.
Źródła:
- https://www.gov.pl/web/rcb/alert-rcb—opady-marznace-2501
- https://www.gov.pl/web/rcb/alert-rcb—smog-2501
- https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1003243
© Kliknij i sprawdź naszą ofertę licencji na wykorzystanie tekstu
