Każdego roku 15 października ulice polskich miast wypełniają się bielą. To nie przypadek – tego dnia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Białej Laski, święto poświęcone osobom niewidomym i niedowidzącym. Skąd wzięła się ta tradycja i dlaczego akurat biała laska stała się symbolem osób z niepełnosprawnością wzroku?
Pomysł, który narodził się z troski o bezpieczeństwo
Historia białej laski sięga początku XX wieku, kiedy ulice europejskich i amerykańskich miast zaczęły zapełniać się samochodami. W 1921 roku James Biggs, angielski fotograf z Bristolu, który stracił wzrok w wyniku wypadku, wpadł na prosty, ale genialny pomysł. Nie czuł się bezpiecznie w coraz bardziej ruchliwych ulicach, więc pomalował swoją laskę na biało, aby być lepiej widocznym dla kierowców i przechodniów.
Pomysł jednak nie rozprzestrzenił się natychmiast. Dopiero dziesięć lat później, w lutym 1931 roku, sprawa nabrała międzynarodowego rozmachu. Guilly d’Herbemont, francuska arystokratka i muzyk, zauważyła rosnące zagrożenie, jakie dla osób niewidomych stanowiła motoryzacja w Paryżu. Zainspirowana białymi pałkami, których używała francuska policja do regulowania ruchu, zainicjowała krajowy program białej laski dla osób niewidomych we Francji. Kampania została opisana w brytyjskich gazetach i rozprzestrzeniła się na inne kraje.
Jak narodziło się święto?
W latach 50. i 60. XX wieku w Stanach Zjednoczonych powstał ruch popularyzujący problemy osób z uszkodzonym wzrokiem. Dzięki jego staraniom Kongres przyjął uchwałę, a prezydent Lyndon S. Johnson ogłosił 15 października 1964 roku Dniem Bezpiecznej Białej Laski. Kilka lat później, w 1969 roku, podczas IV posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego Światowej Unii Niewidomych w Kolombo na Cejlonie, data ta została przyjęta jako międzynarodowe święto.
Światowa Unia Niewidomych ustanowiła ten dzień oficjalnie w 1964 roku. W Polsce po raz pierwszy obchodziliśmy go oficjalnie w 1993 roku.
Po co nam ten dzień?
Międzynarodowy Dzień Białej Laski to coś więcej niż tylko symboliczne święto. Jego celem jest zwrócenie uwagi społeczeństwa i władz na codzienne problemy, z jakimi borykają się osoby niewidome i niedowidzące. To dzień, kiedy mówimy głośno o barierach – tych architektonicznych, ale też tych w mentalności społecznej.
Biała laska stała się międzynarodowym znakiem rozpoznawczym osób niewidomych. Ułatwia ich identyfikację i poprawia bezpieczeństwo w przestrzeni publicznej. Warto wiedzieć, że białe laski przeznaczone są nie tylko dla osób całkowicie niewidomych, ale także dla osób słabowidzących i tracących wzrok. Pomagają one w samodzielnym poruszaniu się, szczególnie w niesprzyjających warunkach oświetleniowych.
Ile osób to dotyczy?
Skala zjawiska może zaskoczyć. Na świecie żyje około 250 milionów osób z dysfunkcją wzroku. W Polsce, według danych Głównego Urzędu Statystycznego, jest to prawie 1,5 miliona osób – niewidomych i niedowidzących. To ogromna grupa, która codziennie mierzy się z wyzwaniami, o których większość z nas nawet nie myśli.
Co dzieje się w tym dniu?
15 października w całej Polsce odbywają się różnego rodzaju wydarzenia. Organizacje pozarządowe, samorządy i instytucje publiczne przygotowują spotkania, kampanie informacyjne i akcje edukacyjne. Celem jest zwiększenie świadomości społecznej o problemach osób niewidomych, ale także pokazanie, że dzięki nowoczesnym technologiom, różnym formom wsparcia i odpowiedniej infrastrukturze osoby z niepełnosprawnością wzroku mogą prowadzić aktywne, samodzielne i pełne życie.
Obchody to także okazja do rozmowy o prawach osób z niepełnosprawnością wzroku, ich aktywności zawodowej i społecznej oraz promowania działań na rzecz integracji i likwidacji barier.
Symbol, który łączy
Biała laska to nie tylko narzędzie. To symbol samodzielności, odwagi i determinacji milionów ludzi na całym świecie. To przypomnienie, że prawdziwe bariery nie tkwią w oczach, ale w naszych głowach – w braku empatii, wiedzy i zrozumienia.
Warto w tym dniu zatrzymać się na chwilę i pomyśleć, jak wiele możemy zrobić, aby świat stał się bardziej przyjazny dla wszystkich – bez względu na to, jak widzą.
Źródła:
- Portal gov.pl – Powiat Sokołowski: „Międzynarodowy Dzień Białej Laski” (https://samorzad.gov.pl/web/powiat-sokolowski/miedzynarodowy-dzien-bialej-laski)
- Urząd Miasta w Siemianowicach Śląskich: „Dzisiaj Międzynarodowy Dzień Białej Laski”, 15 października 2024 (https://siemianowice.pl/2024/10/dzisiaj-miedzynarodowy-dzien-bialej-laski/)
- Wikipedia: „Biała laska” (https://pl.wikipedia.org/wiki/Biała_laska)
- Wikipedia (EN): „Guilly d’Herbemont” (https://en.wikipedia.org/wiki/Guilly_d’Herbemont)
- Polski Związek Niewidomych: „Jak to z białą laską było”, 6 grudnia 2021 (https://pzn.org.pl/jak-to-z-biala-laska-bylo/)
- Biuletyn Informacyjny PZN – BIP nr 19(330), październik 2024
- bimKal.pl: „Międzynarodowy Dzień Białej Laski 2024” (https://bimkal.pl/kalendarz/miedzynarodowy-dzien-bialej-laski)
- Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych: „Międzynarodowy Dzień Białej Laski”, 15 października 2018
