Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nałożył najwyższe kary finansowe na dwie instytucje bankowe za naruszenia przepisów dotyczących wakacji kredytowych. Decyzja dotyczy systemowych praktyk, które narażały kredytobiorców na podwyższenie kosztów finansowania mieszkań.
Istota sprawy
Prezes UOKiK Tomasz Chróstny zakończył postępowanie przeciwko dwóm bankom z grupy kapitałowej – Bank Polska Kasa Opieki SA otrzymał karę w wysokości 117 801 000 zł, a Pekao Bank Hipoteczny SA został ukarany kwotą 1 183 304 zł. Łączna suma kar wyniosła blisko 119 mln zł.
Zgodnie z ustawą o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, od sierpnia 2022 r. do końca 2024 r. konsumenci mieli prawo zawiesić spłatę maksymalnie 12 rat kredytu hipotecznego. Program powstał jako reakcja na wzrost stóp procentowych i związany z tym znaczący wzrost rat kredytowych dla gospodarstw domowych.
Nieprawidłowości w realizacji wakacji
Banki stosowały model realizacji wniosków niezgodny z intencją ustawodawcy. Praktyki dotyczyły konsumentów składających wnioski o wakacje kredytowe w ostatnim miesiącu kwartału lub wnioski obejmujące kilka miesięcy, w tym miesiąc kończący kwartał.
W takich przypadkach instytucje finansowe udzielały zawieszenia nie na pełny miesiąc, lecz od dnia złożenia wniosku do końca miesiąca. Przykładowo, kredytobiorca składający wniosek 15 marca 2023 r. powinien otrzymać wakacje na cały miesiąc, tymczasem bank przyznawał zawieszenie jedynie na okres od 15 do 31 marca, czyli na 17 dni.
Pomimo skróconego okresu zawieszenia, obie instytucje automatycznie wydłużały okres kredytowania o pełen miesiąc. Oznaczało to, że konsumenci spłacali kredyt dłużej niż wynikałoby z faktycznego czasu zawieszenia, co mogło prowadzić do wzrostu całkowitych kosztów zobowiązania, szczególnie poprzez naliczone odsetki.
Stanowisko organu nadzorczego
„Możliwość zawieszenia spłaty części rat kredytu hipotecznego miała stanowić realne wsparcie dla kredytobiorców w okresie wysokiej inflacji i skokowego wzrostu kosztów obsługi kredytów. Wydłużanie okresu kredytowania bardziej niż wynikało to z rzeczywistego czasu zawieszenia spłat narażało konsumentów na podniesienie całkowitych kosztów zobowiązania. W efekcie wakacje kredytowe były mniej korzystne, niż nakazywała to ustawa” – wskazał Prezes UOKiK Tomasz Chróstny (UOKiK, 17 grudnia 2025).
Systematyczny charakter działań
Działania obu banków miały wymiar systemowy i automatyczny. Praktyka w zakresie nieproporcjonalnego wydłużania okresu kredytowania została zaniechana z dniem 31 grudnia 2023 r., natomiast w zakresie skracania okresu zawieszenia spłaty kredytu z dniem 31 grudnia 2024 r.
Urząd monitorował rynek od początku obowiązywania przepisów. W ramach 17 postępowań wyjaśniających analizowano sposób wdrażania wakacji kredytowych przez instytucje finansowe. Działania organu regulacyjnego doprowadziły do zmiany praktyk przez większość banków jeszcze w trakcie funkcjonowania programu.
Konsekwencje i obowiązki
Oprócz kar finansowych, banki zostały zobowiązane do poinformowania o stwierdzonych naruszeniach każdego konsumenta, który został nimi dotknięty. Decyzje Prezesa UOKiK mają charakter nieprawomocny – instytucje finansowe mogą odwołać się od nich do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Szczegółowe informacje zawarte są w treściach decyzji Nr DOZIK-6/2025 oraz Nr DOZIK-7/2025, udostępnionych przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Kontekst programu wsparcia
Wakacje kredytowe były elementem szerszego pakietu pomocy dla kredytobiorców w okresie gwałtownego wzrostu stóp procentowych. Wysoka inflacja i działania antycykliczne Rady Polityki Pieniężnej skutkowały znaczącym wzrostem miesięcznych obciążeń gospodarstw domowych spłacających kredyty o zmiennym oprocentowaniu. Program miał charakter tymczasowy i obowiązywał przez określony, ograniczony czasowo okres.
Źródła
- Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (2025). Wakacje kredytowe – Prezes UOKiK nałożył blisko 119 mln zł kary na banki. Komunikat prasowy z dnia 17.12.2025. Dostępne na: https://uokik.gov.pl/wakacje-kredytowe-prezes-uokik-nalozyl-blisko-119-mln-zl-kary-na-banki
- Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (2025). Sentencja decyzji Nr DOZIK-6/2025. Dostępne na: https://uokik.gov.pl/Download/1668
- Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (2025). Sentencja decyzji Nr DOZIK-7/2025. Dostępne na: https://uokik.gov.pl/Download/1669
