Coraz mniej lokali gminnych. GUS: mieszkaniowy zasób gmin kurczy się nieprzerwanie

Główny Urząd Statystyczny opublikował właśnie wstępne dane dotyczące mieszkaniowego zasobu gmin w 2025 roku. Wyniki potwierdzają wieloletnią tendencję: liczba lokali komunalnych w Polsce systematycznie maleje, choć ich łączna powierzchnia użytkowa nieznacznie wzrosła.

Mniej umów, ale więcej metrów kwadratowych

Według wstępnych danych GUS na koniec 2025 roku, liczba lokali mieszkalnych, na które obowiązywały umowy na najem z mieszkaniowego zasobu gminy – z wyłączeniem lokali zamiennych i tymczasowych pomieszczeń – wyniosła 586,2 tys. W porównaniu z 2024 r. ich liczba zmniejszyła się o 1,6%, przy czym w miastach odnotowano spadek o 1,6%, a na obszarach wiejskich – o 2,1%.

Jednocześnie powierzchnia użytkowa wynajmowanych lokali w Polsce wyniosła 27 067,8 tys. m² i była większa w porównaniu z 2024 r. o 524,4 tys. m², tj. o 2,0%.

Zestawienie obu trendów – mniejsza liczba lokali przy jednoczesnym wzroście łącznej powierzchni użytkowej – sugeruje, że gminy stopniowo rezygnują z wynajmowania drobnych, często zdegradowanych jednostek mieszkaniowych na rzecz lokali o przeciętnie większym metrażu.

Reklamy

mieszkanie04 - B2BData.pl

Tendencja malejąca utrzymuje się od lat

Dane z 2025 roku wpisują się w wieloletni trend. Na koniec 2024 r. liczba lokali w zasobie gminnym wyniosła 595,4 tys. i była niższa o 1,3% w porównaniu z 2023 r., przy czym w miastach odnotowano spadek o 1,5%, a na obszarach wiejskich – wzrost o 1,0%. Rok wcześniej, w 2023 roku, zasób wynosił jeszcze ponad 600 tys. lokali.

Dane za lata 2022–2024, które GUS opublikował przy okazji wyników za 2024 rok, pokazują wyraźną dynamikę: w 2022 roku na najem socjalny z zasobu gminnego obowiązywało 126 425 umów, w 2023 roku – 123 805, a w 2024 roku już tylko 119 338, co oznacza spadek o 3,6% w ujęciu rok do roku.

Czym jest mieszkaniowy zasób gminy?

Warto przypomnieć, że – zgodnie z definicją stosowaną przez GUS – przez mieszkaniowy zasób gminy należy rozumieć lokale służące do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, które stanowią własność gminy. To przede wszystkim lokale komunalne i socjalne, przydzielane gospodarstwom domowym, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych na wolnym rynku. Najem z zasobu gminy stanowi zatem jeden z głównych instrumentów polityki mieszkaniowej w Polsce, adresowany do najuboższych i najbardziej potrzebujących.

Kontekst: ogólna sytuacja mieszkaniowa w Polsce

Spadek liczby lokali gminnych warto osadzić w szerszym kontekście mieszkaniowym. Według danych GUS, w Polsce według stanu na koniec 2024 r. odnotowano prawie 16,0 mln mieszkań, co oznacza wzrost o 1,2% w porównaniu do stanu na koniec 2023 r., a ich łączna powierzchnia użytkowa zwiększyła się o 1,4%. Całkowity zasób mieszkaniowy rośnie, jednak jego segment komunalny kurczy się – co rodzi pytania o dostępność mieszkań dla osób nieposiadających zdolności czynszowej na rynku komercyjnym.

Sytuację komplikuje dodatkowo mniejsza aktywność inwestycyjna. W okresie styczeń–wrzesień 2025 r. liczba mieszkań, na których budowę wydano pozwolenia lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym, zmniejszyła się o 13,4%, a liczba mieszkań, których budowę rozpoczęto – o 8,5%.

mieszkanie03 - B2BData.pl

Co dalej z zasobem komunalnym?

Obserwowany od lat trend stopniowego kurczenia się gminnego zasobu mieszkaniowego wynika z kilku współwystępujących czynników: ograniczonych budżetów samorządowych, wysokich kosztów remontów i zarządzania starymi zasobami, a także wieloletnich zaległości we wznoszeniu nowych budynków komunalnych. Jednocześnie rosnące ceny na rynku prywatnym sprawiają, że zapotrzebowanie na mieszkania komunalne pozostaje wysokie, a kolejki oczekujących utrzymują się na znacznym poziomie.

Wstępne dane za 2025 rok zostaną uzupełnione i zweryfikowane w kolejnych miesiącach. Dane ostateczne GUS opublikuje zgodnie z harmonogramem badań statystyki publicznej.

Źródła