Dziś, 6 stycznia, obchodzimy Dzień Wtulania Się – nietypowe święto, które przypomina o prostym, a jednocześnie niezwykle skutecznym geście warunkującym nasze zdrowie fizyczne i psychiczne. Badania naukowe potwierdzają: przytulanie to naturalna terapia, która nie wymaga żadnych nakładów finansowych, a jej pozytywny wpływ na organizm jest udokumentowany.
Hormon bliskości – jak działa przytulanie
Przytulanie uruchamia w organizmie kaskadę reakcji biochemicznych. Kluczową rolę odgrywa oksytocyna, określana mianem hormonu miłości lub przywiązania. Jest to neuroprzekaźnik produkowany w podwzgórzu i uwalniany przez przysadkę mózgową. Podczas przytulania receptory skóry wysyłają sygnały do mózgu, który w odpowiedzi rozpoczyna produkcję oksytocyny.
Mechanizm działania jest złożony: oksytocyna trafia do krwi i mózgu, gdzie w organizmie pomaga obniżyć ciśnienie krwi, uspokoić rytm serca i rozluźnić mięśnie, natomiast w układzie nerwowym poprawia nastrój, zmniejsza lęk oraz wzmacnia poczucie bliskości z drugą osobą. Substancja ta działa także jako przeciwwaga dla kortyzolu – hormonu stresu.
Dowody naukowe na korzyści zdrowotne
Badania prowadzone przez Touch Research Institute w Miami wykazały, że regularne przytulanie poprawia funkcjonowanie układu odpornościowego. Naukowcy z Uniwersytetu w Pittsburgh przeprowadzili eksperyment na grupie 404 osób dorosłych, którzy otrzymywali wsparcie w formie uścisków. Uczestników narażono na działanie wirusa wywołującego przeziębienie i monitorowano w czasie kwarantanny.
Wyniki badania były jednoznaczne: osoby, które doświadczały częstszego przytulania, były mniej narażone na infekcje, a jeśli już chorowały, objawy były znacznie łagodniejsze. Hormony wydzielane podczas przytulania pełnią funkcję immunoregulatorów, wspierając organizm w walce z patogenami.
Dr Karen Grewen z Uniwersytetu Karoliny Północnej wykazała w swoich badaniach, że trwający 20 sekund uścisk skutecznie obniża puls i zmniejsza poziom stresu. To właśnie po około 6 sekundach w mózgu zaczyna wydzielać się oksytocyna, a przytulanie trwające 20 sekund pomaga zredukować poziom stresu i poprawić pracę układu krążenia.
Wpływ na zdrowie fizyczne
Przytulanie wywiera mierzalny wpływ na wiele układów organizmu. Badanie z 2004 roku przeprowadzone na grupie 59 kobiet w okresie przed menopauzą wykazało pozytywną korelację między częstością przytulania się z partnerem a obniżonymi wartościami ciśnienia tętniczego krwi oraz zwolnionym rytmem serca.
Z kolei badanie opublikowane w 2014 roku w czasopiśmie Archives of Sexual Behavior potwierdziło, że czułość fizyczna po stosunku wzmacnia relację i poprawia satysfakcję z życia intymnego, zwiększając ogólne poczucie bliskości między partnerami.
Dodatkowo przytulanie stymuluje wydzielanie endorfin – naturalnych środków przeciwbólowych organizmu – co pomaga w łagodzeniu dolegliwości fizycznych i zmniejszaniu stanów zapalnych. Badania z 2021 roku na grupie 20 tysięcy kanadyjskich seniorów wykazały, że osoby, które częściej się przytulały, oceniały swoje zdrowie i samopoczucie jako znacznie lepsze.
Rozwój dziecka i znaczenie dotyku
Przytulanie odgrywa fundamentalną rolę w rozwoju dzieci. Badania neurobiologiczne potwierdzają, że bliski kontakt fizyczny stymuluje wydzielanie oksytocyny, która nie tylko pomaga regulować poziom stresu, ale również wspiera procesy rozwojowe, takie jak rozwój mózgu i zdolności poznawcze.
Dotyk rozwija się już u dwumiesięcznego płodu jako pierwszy ze zmysłów. Badania UNICEF dowodzą, że dzieci, które regularnie doświadczają przytuleń, mają lepsze wyniki w nauce i wykazują wyższy poziom empatii w późniejszym wieku. Naukowcy z Uniwersytetu Notre Dame wskazują, że brak bliskości fizycznej od najmłodszych lat może prowadzić do większego stresu i problemów emocjonalnych w życiu dorosłym.
Zalecenia ekspertów
Dr Tadeusz Oleszczuk, specjalista z kilkudziesięcioletnim doświadczeniem, zaleca przytulanie jako codzienny rytuał prozdrowotny. W podcaście opublikowanym w 2025 roku wyznał, że wspólnie z żoną przyjęli zasadę codziennego przytulania się przez 20-30 sekund każdego ranka po przebudzeniu.
Specjaliści rekomendują od 8 do 12 przytuleń dziennie dla zachowania dobrego samopoczucia. Nie chodzi wyłącznie o romantyczne gesty w związkach – równie ważne jest przytulanie dzieci, rodziców, przyjaciół czy zwierząt domowych.
Jak świętować Dzień Wtulania Się
Obchody tego nietypowego święta są proste i przystępne dla każdego. Można przytulić bliskich – partnera, dzieci, rodziców, rodzeństwo czy przyjaciół. Ważne jest, aby przytulenie trwało wystarczająco długo – eksperci zalecają minimum 6-20 sekund, by uruchomić wydzielanie oksytocyny.
Osoby, które nie mają przy sobie bliskich, mogą przytulić swoje zwierzęta domowe. Badania pokazują, że kontakt z własnymi psami czy kotami również podnosi poziom oksytocyny o 20 procent już po kilku minutach głaskania.
Przytulanie to uniwersalny język czułości, który nie wymaga słów. Jest gestem budującym poczucie bliskości, otuchy i akceptacji – fundamentem zdrowych relacji międzyludzkich.
Źródła:
- Touch Research Institute, Miami – badania nad wpływem przytulania na układ odpornościowy
- Uniwersytet w Pittsburgh, badanie na 404 osobach dorosłych – wpływ przytulania na odporność i podatność na infekcje (źródło: pasja.azs.pl, 2023)
- Dr Karen Grewen, Uniwersytet Karoliny Północnej – wpływ 20-sekundowego uścisku na puls i stres
- Badania z 2014 roku opublikowane w Archives of Sexual Behavior – wpływ czułości po stosunku na relacje partnerskie
- Badanie z 2021 roku na 20 tysiącach kanadyjskich seniorów – związek między przytulaniem a oceną zdrowia
- Badania UNICEF – wpływ przytulania na wyniki w nauce i poziom empatii u dzieci
- Uniwersytet Notre Dame – wpływ braku bliskości fizycznej na zdrowie emocjonalne
- Dr Tadeusz Oleszczuk, podcast „Optimum”, czerwiec 2025 – zalecenia dotyczące codziennego przytulania
- Badania nad wzrostem oksytocyny podczas kontaktu ze zwierzętami (źródło: zpazurem.pl, 2025)
- Badanie z 2004 roku na 59 kobietach – wpływ przytulania na ciśnienie krwi i rytm serca
