13 listopada to dla specjalistów jakości wyjątkowa data. W drugi czwartek listopada cały świat celebruje Światowy Dzień Jakości – święto ustanowione ponad trzy dekady temu, które ma przypominać o kluczowej roli standardów w biznesie i życiu codziennym.
Idea obchodów tego dnia narodziła się w 1989 roku z inicjatywy trzech międzynarodowych organizacji: Amerykańskiego Stowarzyszenia ds. Jakości, Europejskiej Organizacji Jakości oraz Unii Japońskich Naukowców i Inżynierów. Wydarzenie ma na celu zwiększenie świadomości społeczeństw o wpływie jakości systemów i procesów produkcyjnych na życie człowieka oraz rozpowszechnianie wiedzy o nowoczesnych metodach zarządzania.
W tym roku międzynarodowe obchody odbywają się pod hasłem „Quality: Think Differently”, które zachęca do spojrzenia na jakość nie tylko przez pryzmat zgodności z normami, ale jako sposób myślenia i działania napędzający rozwój organizacji.
Polska na mapie jakości
W Polsce obchody Światowego Dnia Jakości rozwinęły się szczególnie dynamicznie od lat 90., kiedy transformacja gospodarcza wymusiła na przedsiębiorstwach dostosowanie się do międzynarodowych standardów. Polski Dzień Jakości organizowany jest nieprzerwanie od 1996 roku w ramach Europejskiego Tygodnia Jakości.
Ważnym elementem krajowego krajobraz jakościowego jest Polska Nagroda Jakości, ustanowiona 7 marca 1995 roku przez Krajową Izbę Gospodarczą, Polskie Centrum Badań i Certyfikacji oraz Fundację Teraz Polska. Obecnie na mocy porozumienia z 14 marca 2022 roku nagroda jest organizowana przez Fundację Qualitas wspólnie z partnerami: Krajową Izbą Gospodarczą, Naczelną Organizacją Techniczną, Klubem Polskie Forum ISO 9000 oraz Fundacją Rozwoju Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
W grudniu 2024 roku w Sali Kolumnowej Uniwersytetu Warszawskiego odbyła się 27. edycja uroczystości wręczenia Polskiej Nagrody Jakości. Według informacji z Fundacji Qualitas, wśród laureatów znalazły się przedsiębiorstwa, które zostały ocenione przez niezależnych asesorów na podstawie Modelu Doskonałości EFQM. Nagroda ma charakter prestiżowy – rocznie przystępuje do konkursu maksymalnie 20 organizacji.
Normy jako fundament nowoczesnego zarządzania
Kluczowym narzędziem zarządzania jakością pozostaje norma ISO 9001, określająca wymagania dla systemu zarządzania jakością. Standard ten koncentruje się na podejściu procesowym, ciągłym doskonaleniu oraz spełnianiu wymagań klientów i obowiązujących przepisów. W lutym 2024 roku Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna opublikowała poprawki do norm ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001 i ISO 27001, dostosowując je do zmieniających się realów gospodarczych.
System zarządzania jakością zgodny z ISO 9001 umożliwia identyfikację i eliminację nieefektywności, poprawę komunikacji wewnętrznej, lepsze zarządzanie ryzykiem oraz zwiększenie zaangażowania pracowników. Jedna z głównych cech obecnej wersji normy to podejście oparte na ryzyku, które identyfikuje szanse i zagrożenia oraz określa odpowiednie środki zaradcze.
Edukacja i wymiana doświadczeń
Z okazji Światowego Dnia Jakości uczelnie wyższe i organizacje branżowe w całej Polsce organizują konferencje, seminaria i warsztaty. W tym roku Wydział Zarządzania i Ekonomii Politechniki Gdańskiej przygotował otwarte seminarium poświęcone wymianie poglądów oraz określeniu kierunków współpracy biznesu i uczelni w ramach działań na rzecz jakości.
Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu z kolei zorganizował otwarte zebranie Komisji Nauk Towaroznawczych – Nauk o Jakości, podczas którego wygłoszono wykład poświęcony problematyce jakości w Polsce – od kwalitologii do jakości 5.0.
Również podmioty gospodarcze wykorzystują ten dzień do refleksji nad własnymi systemami zarządzania. Platformy branżowe organizują bezpłatne webinary edukacyjne poświęcone skuteczności systemów zarządzania oraz nowoczesnym metodom zapewniania jakości.
Wyzwania współczesności
Podczas dyskusji panelowych eksperci zwracają uwagę na istotne problemy współczesnego zarządzania jakością. Jednym z nich jest zjawisko podrabiania certyfikatów, które może zagrozić nie tylko standardom jakościowym, ale i bezpieczeństwu użytkowników. Eksperci podkreślają również znaczenie technologii w zarządzaniu jakością oraz konieczność ciągłego doskonalenia procesów w kontekście dynamicznie zmieniającego się otoczenia biznesowego.
Światowy Dzień Jakości to nie tylko święto specjalistów, ale przede wszystkim przypomnienie, że jakość dotyczy każdego obszaru działalności – od produkcji po usługi, od małych firm po międzynarodowe korporacje. To dzień, który pokazuje, że dbałość o standardy i ciągłe doskonalenie to nie tylko wymóg formalny, ale podstawa budowania zaufania i sukcesu w długoterminowej perspektywie.
Źródła:
- Fundacja Qualitas – Gala Polskiej Nagrody Jakości 2024: https://fundacjaqualitas.pl/aktualnosci/gala-polskiej-nagrody-jakosci-2024/
- Politechnika Gdańska – Światowy Dzień Jakości na WZiE: https://zie.pg.edu.pl/aktualnosci/2024-11/miedzynarodowy-dzien-jakosci-na-wzie
- Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu – Światowy Dzień Jakości 2024: https://ue.poznan.pl/aktualnosci/swiatowy-dzien-jakosci-2024-from-compliance-to-performance/
- Główny Urząd Statystyczny – Jakość w statystyce: https://stat.gov.pl/portal-edukacyjny/co-to-jest-statystyka-publiczna/jakosc-w-statystyce/
- Global Cert – Certyfikacja ISO: https://certyfikacja-iso.pl/
- Quality Magazyn – Nowe kryteria oceny Polskiej Nagrody Jakości: https://qualitymagazyn.eu/nowe-kryteria-oceny-polskiej-nagrody-jakosci/
