Europol skoordynował największą w swojej historii akcję skierowaną przeciwko terrorystycznej propagandzie rozpowszechnianej za pośrednictwem treści audio. W jej wyniku do 40 platform internetowych trafiło łącznie 17 298 zgłoszeń adresów URL wskazujących na nielegalne materiały. Łączna długość treści objętych zgłoszeniami przekroczyła 1100 godzin — co odpowiada 47 dniom nieprzerwanego odsłuchiwania.
Bezprecedensowa skala działań
Akcja przeprowadzona przez Europejski Urząd Policji nosi nazwę Referral Action Day (RAD) i polega na systemowym identyfikowaniu, analizowaniu oraz kierowaniu zgłoszeń o nielegalnych treściach do dostawców usług internetowych. Dotychczasowe działania tego typu skupiały się przede wszystkim na materiałach wideo, graficznych i tekstowych. Tym razem po raz pierwszy w tak dużej skali skoncentrowano się wyłącznie na formacie audio.
Operacja objęła treści propagandowe stosowane przez ugrupowania reprezentujące różne nurty ideologiczne — zarówno dżihadystyczne, jak i skrajnie prawicowe sieci ekstremistyczne. Skala akcji — 17 298 zgłoszonych adresów URL na 40 platformach — nie ma precedensu w dotychczasowej historii Referral Action Day realizowanych przez Europol.
Rola EU-IRU i mechanizm działania
Operację koordynowała Europejska Jednostka ds. Odsyłania Treści Internetowych (EU IRU), działająca w ramach Europejskiego Centrum Antyterrorystycznego (ECTC) przy Europolu. Zgodnie z informacjami Europolu jednostka ta wykrywa, analizuje i kieruje zgłoszenia dotyczące publicznie dostępnych treści o charakterze terrorystycznym i ekstremistycznym do dostawców usług online, a jej zadaniem jest zarówno ograniczenie dostępu do takich materiałów, jak i wsparcie procesu atrybucji przestępstw i ścigania sprawców.
Działalność EU IRU koncentruje się na trzech głównych obszarach:
- monitorowaniu i analizie treści o charakterze terrorystycznym i ekstremistycznym (VET-CO),
- kierowaniu zgłoszeń do dostawców usług online (OSP) oraz
- rozwijaniu partnerstw publiczno-prywatnych.
Dzięki temu trójfilarowemu podejściu możliwe jest nie tylko usuwanie treści, ale też budowanie odporności platform na ponowne umieszczanie nielegalnych materiałów.
Audio jako nowy front propagandy
Wybór formatu audio jako przedmiotu akcji nie jest przypadkowy — odzwierciedla realny trend obserwowany przez europejskie służby antyterrorystyczne. Z danych zawartych w raporcie Europolu EU TE-SAT 2025 wynika, że organizacje terrorystyczne coraz częściej wykorzystują nagrania audio, w tym nasheedy — tradycyjne pieśni wokalne popularne w świecie islamskim — jako narzędzie propagandy i rekrutacji. Tego rodzaju treści są trudniejsze do automatycznego wykrywania przez algorytmy platform niż materiały wideo czy graficzne, a jednocześnie łatwo przyswajalne i angażujące emocjonalnie słuchaczy.
Forma audio sprzyja też dystrybucji w środowiskach słabiej monitorowanych — kanałach podcastowych, platformach muzycznych czy komunikatorach głosowych. Pozwala to organizacjom ekstremistycznym omijać filtry treści stosowane przez największe serwisy i docierać do nowych odbiorców.
Szerokie spektrum ideologiczne
Dotychczasowe akcje RAD skupiały się nierzadko na konkretnych środowiskach — dżihadystycznych lub skrajnie prawicowych. Tegoroczna akcja jest pod tym względem wyjątkowa: obejmuje propagandę stosowaną przez grupy działające w różnych nurtach ideologicznych. Świadczy to o tym, że zagrożenie terroryzmem online nie jest monolityczne i wymaga skoordynowanego reagowania wykraczającego poza jedną ideologię czy jeden typ treści.
Europol systematycznie rozszerza zakres tematyczny swoich akcji RAD. Wcześniejsze operacje dotyczyły m.in. propagandy w platformach gamingowych (listopad 2025 r., 8 krajów uczestniczących, tysiące zgłoszonych adresów URL), mowy nienawiści wymierzonej w grupy etniczno-religijne (lipiec 2025 r., 12 krajów, ponad 6350 linków) czy treści wymierzonych w małoletnich (maj 2025 r., 16 krajów, ponad 2000 zgłoszonych linków).
Znaczenie i kontekst regulacyjny
Akcja wpisuje się w szerszy europejski system prawny. Od 7 czerwca 2022 r. w państwach członkowskich UE obowiązuje rozporządzenie dotyczące przeciwdziałania rozpowszechnianiu treści o charakterze terrorystycznym w internecie. Nakłada ono na dostawców usług hostingowych obowiązek szybkiego usuwania takich materiałów na podstawie nakazu wydanego przez właściwy organ krajowy, a Europol — za pośrednictwem EU IRU — pełni rolę podmiotu wspierającego i koordynującego te działania na poziomie unijnym.
Rosnąca skala operacji RAD — od pojedynczych setek zgłoszeń w pierwszych akcjach sprzed dekady do blisko 17 300 w tej jednej operacji — pokazuje zarówno dynamiczny wzrost obecności treści ekstremistycznych w sieci, jak i stale rosnące zdolności operacyjne europejskich służb do reagowania na to zjawisko.
Źródła
- Europol, komunikat prasowy, 18 marca 2026 r.: Europol coordinates largest referral action targeting terrorist audio propaganda — europol.europa.eu
- Europol, opis EU IRU (styczeń 2026 r.): europol.europa.eu/EU-IRU
- Europol, EU IRU Transparency Report 2024 (styczeń 2026 r.): europol.europa.eu
- Europol, EU TE-SAT 2025 — European Union Terrorism Situation and Trend Report: europol.europa.eu
- Europol, komunikat: Europol and partner countries combat online radicalisation on gaming platforms (1 grudnia 2025 r.): europol.europa.eu
- Europol, komunikat: Europol spearheads largest referral action against online hate speech (lipiec 2025 r.): europol.europa.eu
- Europol, komunikat: Europol coordinates operation against terrorist content online targeting minors (maj–lipiec 2025 r.): europol.europa.eu
© Kliknij i sprawdź naszą ofertę licencji na wykorzystanie tekstu
