7 listopada świat nauki obchodzi Międzynarodowy Dzień Fizyki Medycznej, który w tym roku przypada już po raz trzynasty. To święto ustanowione przez Międzynarodową Organizację Fizyki Medycznej, przypadające w dniu urodzin Marii Skłodowskiej-Curie, to okazja do przypomnienia o kluczowej roli fizyków medycznych we współczesnej medycynie.
Międzynarodowa Organizacja Fizyki Medycznej ustanowiła dzień urodzin polskiej noblistki Międzynarodowym Dniem Fizyki Medycznej w 2013 roku. Data ta nie jest przypadkowa – Maria Skłodowska-Curie, która przyszła na świat 7 listopada 1867 roku w Warszawie, swoimi odkryciami w dziedzinie promieniotwórczości położyła fundamenty pod rozwój fizyki medycznej.
Nowe technologie w centrum uwagi
Hasło przewodnie tegorocznych obchodów brzmi: „Fizyka medyczna i nowe technologie: kształtowanie kolejnej dekady”. Jak podkreślają organizatorzy seminarium w Akademii Górniczo-Hutniczej, temat ten odzwierciedla szybko zmieniający się krajobraz opieki zdrowotnej i kluczową rolę fizyków medycznych w rozwoju, integracji i ochronie nowych technologii w medycynie.
Wkraczając w nową erę zdominowaną przez sztuczną inteligencję, uczenie maszynowe, terapie wspomagane obrazowaniem, radioterapię adaptacyjną, obrazowanie ilościowe, teranostykę i medycynę spersonalizowaną, fizycy medyczni są coraz częściej wzywani do dostarczania eksperckiej wiedzy. Ich zadaniem jest optymalizacja, walidacja i zapewnienie jakości tych innowacji, co przekłada się bezpośrednio na lepsze wyniki leczenia pacjentów, wyższe standardy bezpieczeństwa i równy dostęp do opieki.
Czym zajmuje się fizyk medyczny?
Fizyka medyczna to interdyscyplinarna dziedzina nauki, która wykorzystuje zasady i metody fizyki w praktyce lekarskiej oraz badaniach naukowych. Największe zastosowanie znajduje w diagnostyce, profilaktyce i rehabilitacji.
Fizycy medyczni są obecnie zatrudniani w każdym nowoczesnym szpitalu, centrach onkologicznych, pracowniach radiologii, medycyny nuklearnej oraz w licznych innych placówkach medycznych. Chociaż nie są lekarzami, to na co dzień ściśle z nimi współpracują. Ich praca jest równie istotna dla bezpieczeństwa i skuteczności leczenia – to właśnie fizyk medyczny decyduje o odpowiedniej dawce promieniowania podczas radioterapii, dostosowanej do rodzaju tkanki i stanu pacjenta.
Do obowiązków fizyka medycznego należy również ochrona pacjentów, personelu medycznego i społeczeństwa przed zagrożeniami związanymi z promieniowaniem jonizującym i niejonizującym. Dzięki ich pracy możliwe jest bezpieczne stosowanie zaawansowanych technik diagnostycznych, takich jak tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny czy pozytonowa tomografia emisyjna.
Obchody w Polsce
Z okazji Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej 2025 Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH we współpracy z Polskim Towarzystwem Fizyki Medycznej organizuje seminarium naukowe mające na celu promocję kariery w fizyce medycznej i wspieranie interdyscyplinarnego dialogu na temat nowych technologii.
Obchodom towarzyszy konkurs popularyzatorski na plakat pod hasłem „Przyszłość zdrowia w technologii”, skierowany do młodzieży. Jedną z nagród są indywidualne zajęcia z mentorem, zlokalizowane na terenie Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH.
Polska ma szczególny powód do dumy z tego święta – przypada ono w dniu urodzin Marii Skłodowskiej-Curie, której odkrycia zmieniły oblicze nie tylko chemii, ale także fizyki medycznej. Dwukrotna laureatka Nagrody Nobla swoimi pionierskimi badaniami nad promieniotwórczością stworzyła fundament dla wielu współczesnych metod diagnostycznych i terapeutycznych.
Przyszłość zawodu
Współczesna medycyna stale się rozwija i korzysta z coraz nowszych technologii, dlatego znaczenie fizyków medycznych będzie rosło. Rozwój sztucznej inteligencji, zaawansowanych technik obrazowania i precyzyjnej radioterapii sprawia, że fizyka medyczna staje się jednym z najbardziej perspektywicznych kierunków studiów w Polsce.
Jak podkreślają organizatorzy tegorocznych obchodów, Międzynarodowy Dzień Fizyki Medycznej 2025 stanowi przypomnienie o kluczowej roli fizyków medycznych w kształtowaniu kolejnej dekady innowacji medycznych i opieki zdrowotnej.
Źródła:
- Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH – https://indico.fis.agh.edu.pl/event/391/
- International Organization for Medical Physics (IOMP) – https://www.iomp.org/
- Zespół Szkół nr 6 w Ełku – https://zs6-elk.edupage.org/news/?gtnid=914#news-914
