Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego apeluje o pilne przeglądy obiektów budowlanych przed sezonem jesienno-zimowym. Zablokowane rynny i niedrożne systemy odwadniające mogą prowadzić do katastrofy budowlanej. Za zaniedbania grożą kary – od grzywny po pozbawienie wolności.
Jesień i zima to czas wzmożonego ryzyka
Okres jesienno-zimowy stanowi szczególne wyzwanie dla konstrukcji budowlanych. Intensywne opady deszczu, śniegu, silne wiatry oraz wahania temperatur znacząco wpływają na stan techniczny obiektów. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego w komunikacie opublikowanym 5 listopada 2025 roku przypomina właścicielom i zarządcom nieruchomości o ich obowiązkach w zakresie utrzymania bezpieczeństwa budynków.
Zmienność pogody i zjawiska towarzyszące jesieni – takie jak przymrozki czy opadające liście – mogą powodować niedrożność systemów odwadniających. Skutkiem jest zwiększone ryzyko wystąpienia poważnych uszkodzeń konstrukcji, a w skrajnych przypadkach nawet katastrof budowlanych.
Woda na dachu – ciche zagrożenie
Najpoważniejsze zagrożenie dotyczy obiektów wielkopowierzchniowych, zwłaszcza budynków z dachami płaskimi wyposażonymi w attyki. W takich konstrukcjach ryzyko gromadzenia się wody jest szczególnie wysokie. Gdy systemy odwodnienia zawodzą, na powierzchni dachu tworzą się zastoiska i niecki wodne, które mogą doprowadzić do przeciążenia konstrukcji nośnej.
Główny Inspektor wskazuje na najczęstsze przyczyny problemów: zablokowane rynny, niesprawne wyloty przelewowe lub awaryjne, a także niewłaściwe ich rozmieszczenie. Według komunikatu GUNB „niedrożne rynny, zablokowane czy niesprawne wyloty przelewowe lub awaryjne, brak wylotów o wymaganej wydajności, czy zamontowanie ich zbyt wysoko w stosunku do niwelety dachu mogą skutkować tworzeniem się zastoisk wody i niecek”.
Co muszą zrobić właściciele budynków?
Główny Urząd Nadzoru Budowlanego formułuje konkretne zalecenia dotyczące działań prewencyjnych. Właściciele i zarządcy obiektów powinni regularnie sprawdzać i czyścić wszystkie elementy systemu odprowadzania wody opadowej – rynny dachowe, wyloty przelewowe i awaryjne, kanały odpływowe oraz kratki ściekowe.
Po każdym intensywnym opadzie deszczu konieczna jest wizualna kontrola powierzchni dachu. Należy sprawdzić, czy nie powstały niecki, zastoje wody, przecieki lub uszkodzenia. Istotne jest również zweryfikowanie, czy spadki powierzchni dachu są wystarczające do bezpiecznego odprowadzenia wód opadowych.
Szczególną uwagę trzeba zwrócić na przelewy awaryjne. Muszą one umożliwiać bezpieczne odprowadzenie wód opadowych nawet przy silnym wietrze, który może przemieszczać wodę po powierzchni dachu. Kluczowe jest również upewnienie się, że przelewy awaryjne zlokalizowane po jednej stronie dachu są w stanie odprowadzić całość wód opadowych przypadających na całkowitą powierzchnię dachu.
Śnieg – dodatkowe obciążenie konstrukcji
Zimą do listy zagrożeń dołączają opady śniegu. Zalegający na dachach płaskich śnieg stanowi znaczące dodatkowe obciążenie dla konstrukcji nośnej. W komunikacie podkreślono, że w skrajnych przypadkach może to prowadzić do katastrofy budowlanej.
Urząd przypomina, że „nie wolno dopuszczać do przeciążenia konstrukcji budynku przez zalegający na dachu śnieg”. Równie ważne jest usuwanie sopli, brył oraz nawisów lodowych i śniegowych, które mogą zagrozić bezpieczeństwu przechodniów korzystających z chodników i jezdni przebiegających przy budynku.
Prace związane z usuwaniem śniegu z dachu muszą być prowadzone z zachowaniem zasad bezpieczeństwa i przepisów BHP, ponieważ stwarzają zagrożenie zarówno dla osób je wykonujących, jak i dla samego budynku.
Sankcje za zaniedbania
Prawo budowlane nie pozostawia wątpliwości co do odpowiedzialności właścicieli i zarządców obiektów. Zgodnie z art. 91a ustawy – Prawo budowlane, osoba która „utrzymuje obiekt budowlany w nienależytym stanie technicznym lub nie zapewnia bezpieczeństwa użytkowania obiektu podlega grzywnie nie mniejszej niż 100 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku”.
Dodatkowo, art. 93 pkt 8 ustawy przewiduje karę grzywny dla osób, które nie zapewniają wykonania okresowej kontroli obiektu budowlanego.
Prewencja zamiast napraw
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreśla, że odpowiednie przygotowanie obiektów do intensywnych opadów pozwala uniknąć nie tylko kosztownych napraw, ale przede wszystkim poważnych zagrożeń dla zdrowia i życia ludzi. Regularne przeglądy techniczne oraz kontrole elementów konstrukcyjnych i instalacji odwadniających to podstawa bezpieczeństwa w sezonie jesienno-zimowym.
Nadchodzące miesiące będą testem dla stanu technicznego budynków w całym kraju. Właściciele i zarządcy, którzy zaniedbają swoje obowiązki, narażają się nie tylko na konsekwencje prawne, ale przede wszystkim mogą przyczynić się do tragedii.
Źródła:
- Główny Urząd Nadzoru Budowlanego (2025). „Komunikat GINB – utrzymanie obiektów przy zwiększonych opadach”. Publikacja z 5 listopada 2025 r. Dostępne: https://www.gov.pl/web/gunb/komunikat-ginb—utrzymanie-obiektow-przy-zwiekszonych-opadach
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414 z późn. zm.), art. 61 pkt 2, art. 91a, art. 93 pkt 8
