Jesień za oknem, temperatury spadają, a to oznacza jedno – nadszedł czas, by zaopiekować się domowym systemem grzewczym. Sezon grzewczy oficjalnie trwa od początku października do końca marca, więc warto już teraz zadbać o to, by nasze grzejniki działały sprawnie i bezpiecznie przez całą zimę.
Dlaczego przygotowanie jest tak ważne?
W okresie jesienno-zimowym w polskich domach i mieszkaniach gwałtownie wzrasta liczba incydentów związanych z ogrzewaniem. Strażacy biją na alarm – najczęstszą przyczyną są wady lub niewłaściwa eksploatacja urządzeń grzewczych, elektrycznych i gazowych.
Co ciekawe, statystyki pokazują wyraźny trend spadkowy w ostatnich latach – liczba ofiar śmiertelnych w wyniku zatrucia tlenkiem węgla spadła z 111 w sezonie 2010/2011 do 42 w sezonie 2024/2025 (dane: Komenda Miejska PSP w Opolu). Jednak nawet te niższe liczby wciąż oznaczają dziesiątki utraconych istnień ludzkich. To dowód, że nie możemy lekceważyć przygotowań do zimy.
Komin – serce systemu grzewczego
Zacznijmy od tego, co jest absolutnie kluczowe – przewodów kominowych. To one odpowiadają za odprowadzanie spalin z naszego domu, a ich awaria może mieć tragiczne skutki. Przepisy są w tej kwestii bardzo jasne.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r., właściciele i zarządcy budynków muszą usuwać zanieczyszczenia z przewodów:
- cztery razy w roku – jeśli ogrzewamy dom paliwem stałym (węglem, drewnem)
- dwa razy w roku – przy ogrzewaniu paliwem ciekłym lub gazowym
- co najmniej raz w roku – z przewodów wentylacyjnych
To nie są tylko sugestie, ale prawny obowiązek. Ustawa Prawo budowlane zobowiązuje nas również do okresowej kontroli stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych przynajmniej raz w roku.
Wentylacja – niedoceniane zagrożenie
Wiele osób po wymianie starych okien na nowe, szczelne, zauważa pogorszenie jakości powietrza w domu. To nie przypadek. Jak wyjaśnia Państwowa Straż Pożarna, „nowe okna są najczęściej o wiele bardziej szczelne w stosunku do wcześniej stosowanych w budynku i mogą pogarszać wentylację”.
Głównym źródłem problemów z grzejnikami i urządzeniami grzewczymi jest niesprawność przewodów kominowych – zarówno wentylacyjnych, jak i dymowych. Ich wadliwe działanie może wynikać z:
- nieszczelności
- braku konserwacji, w tym czyszczenia
- wad konstrukcyjnych
- niedostosowania systemu wentylacji do nowych, szczelnych okien i drzwi
Dlatego tak ważne jest, by po wymianie okien sprawdzić poprawność działania wentylacji. Nigdy nie zasłaniajmy kratek wentylacyjnych – to częsty błąd, który może kosztować nas zdrowie, a nawet życie.
Praktyczne czynności przed sezonem
Co konkretnie powinniśmy zrobić przed rozpoczęciem sezonu grzewczego?
- Systematyczna konserwacja. Jak radzi PSP: „Systematycznie czyść, sprawdzaj szczelność i wykonuj przeglądy techniczne przewodów kominowych”. To podstawa bezpiecznego ogrzewania domu.
- Sprawdź urządzenia grzewcze. Użytkuj tylko sprawne technicznie urządzenia, zgodnie z instrukcją producenta. Jeśli masz wątpliwości co do stanu kotła, grzejnika czy pieca – lepiej wezwij fachowca.
- Nie zasłaniaj urządzeń. Wydaje się oczywiste, ale wiele osób popełnia ten błąd – nigdy nie zasłaniaj i nie przykrywaj urządzeń grzewczych. Potrzebują one swobodnego przepływu powietrza.
- Kontrola szczelności. Zwróć uwagę na ewentualne nieszczelności w instalacji. Jeśli zauważysz podejrzane zapachy lub nieprawidłowe działanie urządzenia – natychmiast zgłoś to specjaliście.
Czujki jako dodatkowe zabezpieczenie
Państwowa Straż Pożarna rekomenduje instalowanie czujek dymu i tlenku węgla. Warto jednak pamiętać, że jak podkreśla PSP, „czujka tlenku węgla nie zastępuje przeglądu technicznego przewodów wentylacyjnych i kominowych”. To dodatkowe zabezpieczenie, nie alternatywa dla regularnych przeglądów.
Jeśli już mamy zainstalowane czujki, zadbajmy o ich właściwe utrzymanie – głównie o wymianę baterii. Strażacy oferują pomoc seniorom w montażu czujek i wymianie w nich baterii.
Kiedy działać?
Najlepszy moment to koniec września lub początek października, zanim faktycznie włączymy ogrzewanie. Pamiętajmy – jak mówi kampania PSP skierowana do społeczeństwa – „co roku, a tym bardziej przed rozpoczęciem sezonu grzewczego należy wykonać obowiązkowe okresowe przeglądy i czyszczenie przewodów kominowych oraz sprawdzenie instalacji wentylacyjnej”.
Dbałość o instalację grzewczą to nie tylko kwestia komfortu, ale przede wszystkim bezpieczeństwa naszego i naszych bliskich. Kilka prostych czynności wykonanych jesienią może uchronić nas przed poważnymi problemami zimą.
Źródła:
- Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Wolsztynie – Sezon grzewczy, https://www.gov.pl/web/kppsp-wolsztyn/sezon-grzewczy (dostęp: październik 2025)
- Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Opolu – Rozpoczyna się sezon grzewczy: pamiętaj o „cichym zabójcy” – tlenku węgla, https://www.gov.pl/web/kmpsp-opole/rozpoczyna-sie-sezon-grzewczy-pamietaj-o-cichym-zabojcy–tlenku-wegla (dostęp: październik 2025)
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (Dz. U. Nr 109 poz. 719)
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1624)
