Planujesz wycieczkę do Brazylii, road trip po Stanach Zjednoczonych czy może safari w Kenii? Jeśli chcesz samodzielnie prowadzić samochód poza granicami Unii Europejskiej, potrzebujesz specjalnego dokumentu – międzynarodowego prawa jazdy. Sprawdziliśmy, co musisz wiedzieć, zanim wyruszysz w podróż.
Jeden dokument, dwie konwencje
Międzynarodowe prawo jazdy to dokument, który umożliwia kierowanie pojazdami w krajach spoza UE – konkretnie w państwach będących stronami Konwencji Wiedeńskiej lub Genewskiej. Co ciekawe, możesz uzyskać dwa różne wzory tego dokumentu, dostosowane do odmiennych regulacji międzynarodowych.
Konwencja Wiedeńska obowiązuje w 81 krajach, w tym w popularnych kierunkach turystycznych jak Brazylia, Kuba, Peru czy Zjednoczone Emiraty Arabskie. Z kolei Konwencja Genewska jest honorowana w 104 państwach, między innymi w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii, Japonii czy Wielkiej Brytanii. Warto zauważyć, że niektóre kraje, jak Polska czy Francja, są stronami obu konwencji.
Zanim jednak wyruszysz w drogę, dobrze jest skontaktować się z ambasadą kraju docelowego. Dlaczego? Bo jak wynika z informacji rządowych, „niektóre kraje „międzynarodowe prawo jazdy” uznają, mimo że nie są stroną konwencji”. Warto to sprawdzić, żeby uniknąć przykrych niespodzianek.
Formalności – prostsze niż myślisz
Kto może ubiegać się o międzynarodowe prawo jazdy? Odpowiedź jest prosta: każdy, kto posiada ważne polskie prawo jazdy. Nie trzeba zdawać dodatkowych egzaminów ani przechodzić żadnych testów – to wyłącznie kwestia dopełnienia formalności administracyjnych.
Proces składa się z kilku kroków. Najpierw trzeba wypełnić wniosek o wydanie międzynarodowego prawa jazdy – można to zrobić w domu, pobierając formularz ze strony gov.pl, albo bezpośrednio w urzędzie. Do tego potrzebne jest aktualne zdjęcie (takie samo jak do zwykłego prawa jazdy), ważne polskie prawo jazdy oraz potwierdzenie opłaty.
Warto wiedzieć, że dokumenty można złożyć w dowolnym starostwie powiatowym w Polsce – nie musisz jechać do urzędu właściwego dla miejsca zamieszkania. Co więcej, wniosek można wysłać pocztą, co jest wygodnym rozwiązaniem dla osób, które nie mają czasu na osobistą wizytę.
Koszt i czas oczekiwania
Ile kosztuje międzynarodowe prawo jazdy? Opłata wynosi 35 złotych za jeden dokument. Jeśli planujesz podróże do krajów objętych różnymi konwencjami i chcesz ubezpieczyć się na przyszłość, możesz w jednym wniosku złożyć prośbę o oba wzory – wtedy zapłacisz 70 złotych.
Opłatę można uiścić w kasie starostwa lub przelewem na konto urzędu. Jeśli wybierzesz przelew, warto wysłać potwierdzenie mailem do starostwa, żeby przyspieszyć proces.
A jak długo trzeba czekać? Według przepisów, dokument powinien być gotowy „do 3 dni roboczych od dnia, w którym urząd dostanie potwierdzenie opłaty”. W praktyce jednak – jak czytamy na stronie gov.pl – „zazwyczaj możesz je dostać od razu”. To dobra wiadomość dla tych, którzy załatwiają sprawę na ostatnią chwilę przed wyjazdem.
Ważność i odbiór dokumentu
Międzynarodowe prawo jazdy jest ważne przez trzy lata. To całkiem spory okres, więc jeśli często podróżujesz, nie musisz martwić się częstym odnawianiem dokumentu.
Odbierając gotowe prawo jazdy ze starostwa, musisz mieć przy sobie ważne polskie prawo jazdy – jest to warunek konieczny. Pamiętaj, że międzynarodowe prawo jazdy nie zastępuje krajowego dokumentu, tylko go uzupełnia. W trakcie jazdy za granicą powinieneś mieć przy sobie oba dokumenty.
Co w przypadku odmowy?
Choć zdarza się to rzadko, urząd może odmówić wydania międzynarodowego prawa jazdy. W takiej sytuacji przysługuje ci prawo do odwołania – masz na to 14 dni od otrzymania decyzji. Odwołanie składa się w tym samym starostwie, które wydało odmowną decyzję, a rozpatruje je samorządowe kolegium odwoławcze.
Praktyczne rady na drogę
Zanim wyruszysz w podróż, warto sprawdzić aktualne przepisy w kraju docelowym. Niektóre państwa mogą mieć dodatkowe wymagania – na przykład minimalny wiek kierowcy czy wymóg posiadania międzynarodowej karty ubezpieczeniowej (zielonej karty).
Pamiętaj także, że międzynarodowe prawo jazdy to dokument tłumaczący twoje polskie uprawnienia. Nie rozszerza ono kategorii, które posiadasz – jeśli masz prawo jazdy kategorii B, międzynarodowy dokument również będzie obejmował tylko tę kategorię.
Warto również zrobić kopie obu dokumentów i przechowywać je oddzielnie od oryginałów – na wypadek zgubienia czy kradzieży.
Źródła:
- Ministerstwo Infrastruktury, Gov.pl – „Uzyskaj międzynarodowe prawo jazdy”, ostatnia aktualizacja: 30.10.2024, https://www.gov.pl/web/gov/uzyskaj-miedzynarodowe-prawo-jazdy
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622 i 1123)
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 231 z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 702 z późn. zm.)
