Miliony kar i dziesiątki ostrzeżeń – UOKiK uderza w zatory płatnicze

Już w pierwszych miesiącach 2026 roku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) znacząco zaostrzył działania wobec przedsiębiorców generujących zatory płatnicze. Kary, nowe postępowania i masowe wystąpienia dyscyplinujące – urząd wyraźnie daje do zrozumienia, że nieterminowe regulowanie należności przestało być opłacalną strategią biznesową.

Ponad 2,6 mln zł kar za pierwsze miesiące roku

Według komunikatu opublikowanego przez UOKiK 9 kwietnia 2026 r., Prezes UOKiK wydał od początku roku osiem decyzji, w których nałożył łącznie ponad 2,6 mln zł kar na spółki odpowiedzialne za zatory płatnicze o łącznej wartości przekraczającej 200 mln zł. Ukarane podmioty działają w branżach farmaceutycznej, przemysłowej, spedycyjnej i budowlanej. Wśród nich znalazły się spółki wymienione wprost w komunikacie publicznym UOKiK: Teva Pharmaceuticals Polska, Volvo Polska, Elektrobudowa, Delpharm Poznań, Expres-Konkurent, Optima Logistics Group, SPX Flow Technology Poland oraz Nivea Polska.

Dla porównania – w całym 2025 roku Prezes UOKiK wydał 29 decyzji i nałożył ponad 10 mln zł kar. Co istotne, aż 25 spośród ukaranych podmiotów nie kwestionowało ustaleń organu i zapłaciło wymierzone sankcje. W nagrodę za taką postawę uzyskały one obniżenie kary o 20 proc. od maksymalnie ustalonej wysokości.

Siedem nowych postępowań – branże farmaceutyczna, budowlana i motoryzacyjna

W marcu 2026 r. wszczęto postępowania wobec kolejnych siedmiu przedsiębiorców: Bialmed, Grupa PSB Handel, Inter-Team, Aluprof, Roche Polska, Moto-Profil i Motorol Automotive. Postępowania prowadzone przez UOKiK są wszczynane wyłącznie z urzędu, na podstawie analiz własnych organu. Źródłem informacji mogą być przy tym zawiadomienia składane przez podmioty, które podejrzewają, że stały się ofiarami zatorów płatniczych.

69 wystąpień miękkich – prewencja zamiast natychmiastowej kary

Równolegle z postępowaniami administracyjnymi urząd stosuje tzw. działania miękkie. Na początku 2026 r. Prezes UOKiK skierował wystąpienia dyscyplinujące do 69 przedsiębiorców, informując ich o zaobserwowanych nieprawidłowościach i możliwych konsekwencjach dalszych opóźnień w płatnościach na rzecz dostawców. W całym 2025 r. takie wezwania otrzymało 177 przedsiębiorców.

„Wystąpienia miękkie to ważne i skuteczne narzędzie w zwalczaniu zatorów. Około połowa przedsiębiorców, do których wysyłamy wezwania, natychmiast poprawia swoją kulturę płatniczą. Dodatkowo zdecydowana większość z nich składa wyjaśnienia co do swojej sytuacji, okoliczności oraz przyczyn powstania zatorów. Natomiast w przypadku braku wyraźnej poprawy w terminowym regulowaniu zobowiązań wszczynamy postępowania administracyjne” – powiedział Prezes UOKiK Tomasz Chróstny (komunikat UOKiK z 9 kwietnia 2026 r.).

Skutki zatorów – nie tylko problem jednej firmy

Zatory płatnicze to zjawisko, które dotyka całych łańcuchów dostaw. Nieuregulowane zobowiązania jednego dużego podmiotu przenoszą się kaskadowo na kolejnych uczestników rynku, ograniczając ich płynność finansową. Skutki obejmują m.in. niemożność regulowania przez wierzycieli własnych należności, ponoszenie dodatkowych kosztów windykacji i monitorowania należności, a w skrajnych przypadkach – konieczność podnoszenia cen lub ograniczenia inwestycji. Zjawisko to szczególnie boleśnie uderza w małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), które dysponują mniejszymi rezerwami gotówkowymi i w mniejszym stopniu mogą sobie pozwolić na długie oczekiwanie na zapłatę.

Jak wskazuje UOKiK, część dużych przedsiębiorców celowo opóźnia płatności, finansując w ten sposób własną bieżącą działalność kosztem kontrahentów. Prezes UOKiK Tomasz Chróstny ocenił to jednoznacznie:

„Sama koniunktura nie jest jedynym czynnikiem, decydującym o tym czy zatory płatnicze rosną czy maleją. Duże znaczenie ma też etyka w biznesie i kultura płatnicza. Wiele przedsiębiorstw przekracza terminy płatności i wykorzystuje pieniądze należne sprzedawcom do finansowania bieżącej działalności. Rozwijają się kosztem swoich kontrahentów” – powiedział Prezes UOKiK (komunikat UOKiK z 9 kwietnia 2026 r.).

Jak zgłosić zatory płatnicze?

Obowiązujące przepisy umożliwiają każdemu przedsiębiorcy złożenie do Prezesa UOKiK zawiadomienia o podejrzeniu nadmiernego opóźniania się przez inną firmę ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Zgłoszenie powinno zawierać: wskazanie podejrzewanego przedsiębiorcy, opis stanu faktycznego, uprawdopodobnienie, że opóźnienia rzeczywiście mają miejsce, oraz dane identyfikujące zgłaszającego. Do zawiadomienia należy dołączyć dokumenty potwierdzające opóźnienia. Formularz zgłoszeniowy dostępny jest na stronie UOKiK pod adresem: uokik.gov.pl/zatory-platnicze-zloz-zawiadomienie.