25 października teatry operowe na całym świecie świętują Światowy Dzień Opery. To globalna inicjatywa mająca na celu promocję sztuki operowej i przypomnienie o jej nieprzemijającej wartości dla społeczeństwa.
Światowy Dzień Opery (World Opera Day) obchodzony jest corocznie 25 października. Data ta nie została wybrana przypadkowo – tego dnia przyszli na świat dwaj wybitni kompozytorzy: Georges Bizet, twórca słynnej „Carmen”, który urodził się 25 października 1838 roku, oraz Johann Strauss II, autor popularnych operetek, w tym „Zemsty nietoperza”, urodzony 25 października 1825 roku.
Geneza międzynarodowego święta
Pomysł ustanowienia Światowego Dnia Opery narodził się podczas pierwszego Światowego Forum Operowego w Madrycie w 2018 roku. Wówczas przedstawiciele branży operowej z całego świata podjęli decyzję o stworzeniu wspólnej inicjatywy promującej operę jako formę sztuki.
Pierwsze obchody odbyły się 25 października 2019 roku. Święto zostało zainicjowane przez trzy międzynarodowe organizacje zrzeszające teatry operowe: OPERA America, Opera Europa oraz Ópera Latinoamérica. Inicjatywa ta ma wsparcie wielu partnerów, w tym programu Unii Europejskiej Creative Europe.
Cel i znaczenie święta
Głównym założeniem Światowego Dnia Opery jest zwiększenie świadomości pozytywnego wpływu opery na społeczeństwo. Jak czytamy na oficjalnej stronie inicjatywy, opera, podobnie jak sztuka w ogóle, przyczynia się do rozwoju tolerancji i zrozumienia, otwiera umysły i pozwala ludziom na kontakt z silnymi, uniwersalnymi emocjami.
Nicholas Payne, dyrektor stowarzyszenia Opera Europa, w przesłaniu z okazji światowego dnia opery napisał: „Dla tych, którzy już ją kochają, opera jest uwodzicielską mieszanką muzyki, teatru, pieśni i spektaklu”.
Opera, mimo wielokrotnie głoszonych przepowiedni o jej zmierzchu, przeżywa obecnie renesans na całym świecie. Współczesne teatry operowe wykorzystują nowoczesne media, zaawansowaną technikę sceniczną i innowacyjne rozwiązania inscenizacyjne, co pozwala temu gatunkowi równie silnie jak film czy teatr opowiadać o współczesnym życiu i przyciągać nowe pokolenia widzów.
Opera w Polsce
W Polsce w obchody Światowego Dnia Opery angażują się teatry operowe z różnych miast. Opera Narodowa w Warszawie, Teatr Wielki w Poznaniu, Teatr Wielki w Łodzi czy Opera na Zamku w Szczecinie regularnie uczestniczą w tej międzynarodowej inicjatywie.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w 2024 roku w Polsce działalność sceniczną prowadziło 206 teatrów i instytucji muzycznych, w tym 180 posiadających własny zespół artystyczny. Wystawiły one łącznie 60,5 tysiąca przedstawień i koncertów, których widzami lub słuchaczami było 12,2 miliona osób. Odbyło się 842 premiery, a teatry i instytucje muzyczne dysponowały 378 scenami i 102,9 tysiąca miejsc na widowniach w stałych salach.
Dane te pokazują stabilizację po okresie pandemii. W porównaniu z rokiem 2023 liczba przedstawień i koncertów wzrosła o 2,3 procent, natomiast liczba widzów i słuchaczy zmniejszyła się o 0,8 procent.
Jak uczestniczyć w święcie
Z okazji Światowego Dnia Opery teatry operowe na całym świecie organizują specjalne wydarzenia – od koncertów po darmowe transmisje online. Wielu organizatorów udostępnia swoje przedstawienia na platformach streamingowych, w tym na platformie OperaVision, tworzonej przez europejskich partnerów z programu Creative Europe.
W mediach społecznościowych obchody Światowego Dnia Opery można śledzić pod hashtagami #WorldOperaDay oraz #LoveOpera, gdzie instytucje, artyści i miłośnicy opery dzielą się swoją pasją do tej formy sztuki.
Opera jako uniwersalne dziedzictwo
Opera powstała w XVI wieku we Włoszech i od tego czasu zdobyła serca ludzi na całym świecie. Jest to unikalna synteza różnych dziedzin sztuki – łączy muzykę z aktorstwem, scenografią, kostiumami, a często także z tańcem. Pierwszy spektakl operowy, „Dafne” Jacopo Periego, został wystawiony w 1597 roku we Florencji.
Współcześnie opera funkcjonuje na wszystkich kontynentach, a najsłynniejsze teatry operowe znajdują się w Mediolanie, Sydney, Wiedniu, Paryżu, Moskwie, Buenos Aires, Nowym Jorku i Londynie. W Europie według badań organizacji Opera Europa, w 2024 roku średnia sprzedaż dostępnych biletów w teatrach operowych wyniosła 78,1 procent, co świadczy o dużym zainteresowaniu publiczności tą formą sztuki.
Światowy Dzień Opery to okazja, by docenić nie tylko samą sztukę operową, ale także pracę artystów, muzyków, śpiewaków, reżyserów i wszystkich osób tworzących ten wyjątkowy świat. To również zachęta dla osób, które dotąd nie miały kontaktu z operą, by odkryły ten gatunek i doświadczyły jego emocjonalnej mocy.
Źródła:
- Główny Urząd Statystyczny – „Działalność teatrów i instytucji muzycznych w 2024 roku” (stat.gov.pl)
- Opera Europa – oficjalna strona organizacji i badania członkowskie (opera-europa.org)
- World Opera Day – oficjalna strona inicjatywy (worldoperaday.com)
- OPERA America – informacje o Światowym Dniu Opery (operaamerica.org)
- Teatr Wielki Opera Narodowa – materiały prasowe (teatrwielki.pl)
© Kliknij i sprawdź naszą ofertę licencji na wykorzystanie tekstu
