Urząd Transportu Kolejowego podjął zdecydowane kroki wobec przewoźnika, który w ostatniej chwili wycofał się z realizacji setek połączeń kolejowych. Sprawa dotyczy działań, które mogą naruszać zbiorowe interesy pasażerów i podważać zaufanie do transportu kolejowego.
Nagłe zmiany w rozkładzie jazdy
W połowie grudnia 2024 roku, zaledwie trzy dni przed wejściem w życie nowego rocznego rozkładu jazdy, czeski przewoźnik RegioJet poinformował o rezygnacji z niemal połowy wcześniej zamówionych tras. Łącznie odwołano 1080 połączeń, co oznacza utratę około 250 tysięcy miejsc dla podróżnych w okresie przedświątecznym.
Decyzja dotyczyła kluczowych tras między największymi polskimi miastami. Zamiast planowanych sześciu par pociągów dziennie na trasie Kraków–Warszawa uruchomiono jedynie trzy połączenia. Połączenie Warszawa–Poznań, które miało wystartować 14 grudnia, zostało przesunięte na luty 2026 roku.
Stanowisko regulatora rynku
Prezes Urzędu Transportu Kolejowego Ignacy Góra wystosował oficjalne wezwanie do przewoźnika, żądając szczegółowych wyjaśnień. W piśmie podkreślono, że publiczne zapowiadanie rozpoczęcia połączeń, a następnie ich nagła rezygnacja prowadzi do rażącego naruszenia stabilności rozkładu jazdy i komplikuje planowanie oferty innym przewoźnikom.
RegioJet ma siedem dni na przedstawienie informacji dotyczących daty podjęcia decyzji o niewystartowaniu przewozów, szczegółowych przyczyn tej decyzji oraz aktualnych planów dotyczących rozpoczęcia kursowania. Prezes UTK przypomniał, że przewoźnik może ograniczać kursy jedynie w przypadku zdarzeń niemożliwych do przewidzenia, wynikających z siły wyższej lub działalności zarządcy infrastruktury.
Rzecznik Urzędu Transportu Kolejowego, Tomasz Frankowski, w rozmowie z mediami zaznaczył: „Nie wykluczam, że Urząd Transportu Kolejowego przeprowadzi niebawem postępowanie w sprawie bezprawnych praktyk naruszających zbiorowe interesy pasażerów”.
W przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia warunków decyzji, Prezes UTK może uchylić przyznany otwarty dostęp, co oznaczałoby utratę prawa do realizacji połączeń na wskazanych trasach.
Konsekwencje dla pasażerów i systemu
Nagłe odwołanie połączeń wywołało liczne problemy organizacyjne. Narodowy zarządca infrastruktury kolejowej poinformował, że sprawa została zgłoszona do UTK, a jednocześnie trwają prace nad zmianami w regulacjach, które mają zapobiec podobnym sytuacjom w przyszłości.
Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak zapowiedział wprowadzenie surowszych przepisów wobec przewoźników dopuszczających się takich praktyk. Jak zaznaczył, „blokowanie przejazdów w ostatniej chwili i narażanie reputacji przewozów kolejowych to poważny problem”.
Przewoźnik, który odwołał kursy, tłumaczył sytuację „fazą próbną” działalności i zapowiedział stopniowe uruchamianie połączeń od połowy stycznia 2026 roku. Pasażerowie dotknięci odwołaniami otrzymali zwrot kosztów biletów oraz bony o wartości 100 złotych.
Kontekst prawny
Zgodnie z ustawą o transporcie kolejowym, Prezes UTK jest organem właściwym w sprawach nadzoru nad przestrzeganiem praw pasażerów w transporcie kolejowym. Do jego zadań należy między innymi nadzór nad przestrzeganiem zakazu stosowania bezprawnych praktyk naruszających zbiorowe interesy pasażerów.
W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów, Prezes UTK może wystosować ostrzeżenie, a następnie nałożyć kary finansowe lub uchylić decyzję o dostępie do infrastruktury kolejowej. Podmiot, który otrzymał ostrzeżenie, jest zobowiązany do udzielenia odpowiedzi o działaniach podjętych lub planowanych do podjęcia w celu usunięcia stwierdzonego naruszenia.
Wpływ na rozwój rynku kolejowego
Polska kolej w 2024 roku osiągnęła rekordowe wyniki w przewozach pasażerskich. Z danych Urzędu Transportu Kolejowego wynika, że przewoźnicy obsłużyli łącznie 407,5 miliona pasażerów, co stanowi wzrost o 8,8 procent w porównaniu z rokiem poprzednim. Wskaźnik punktualności pociągów pasażerskich wyniósł 91,64 procent, poprawiając wynik z 2023 roku o 1,54 punktu procentowego.
W kontekście tych sukcesów, działania podważające zaufanie pasażerów do kolei stanowią poważne zagrożenie dla dalszego rozwoju sektora. Stabilność rozkładu jazdy i przewidywalność oferty przewozowej są kluczowymi elementami budowania konkurencyjności transportu kolejowego wobec innych środków transportu.
Źródła
- Urząd Transportu Kolejowego – oficjalna strona internetowa: utk.gov.pl
- Komunikat Ministerstwa Infrastruktury z grudnia 2024 roku
- Ustawa z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (Dz.U. 2003 nr 86 poz. 789)
- Sprawozdanie z funkcjonowania rynku transportu kolejowego w 2024 roku – Urząd Transportu Kolejowego
- Dane statystyczne dotyczące punktualności i liczby pasażerów kolei w 2024 roku – Urząd Transportu Kolejowego
© Kliknij i sprawdź naszą ofertę licencji na wykorzystanie tekstu
