Od 29 stycznia 2026 roku wchodzą w życie jedne z najważniejszych zmian w polskim prawie drogowym od lat. Nowe przepisy kompleksowo penalizują najbardziej niebezpieczne zachowania na drogach – od nielegalnych wyścigów po brawurową jazdę. Wprowadzono też dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów dla recydywistów oraz możliwość przepadku samochodu. Zmiany dotyczą również młodych kierowców i użytkowników hulajnóg.
Dwie ustawy – kompleksowa reforma
Zmiany wynikają z dwóch kluczowych aktów prawnych. Pierwsza to ustawa z 4 grudnia 2025 roku o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz.U. poz. 1872), która wchodzi w życie 29 stycznia 2026 roku. Druga – ustawa z 17 października 2025 roku o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1676) – zacznie obowiązywać 3 marca 2026 roku, z wyjątkami dotyczącymi niektórych przepisów.
Jak informuje Biuro Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji, celem nowych regulacji jest wzmocnienie ochrony życia i zdrowia uczestników ruchu oraz zwiększenie skuteczności działań organów wobec osób rażąco naruszających przepisy.
Nielegalne wyścigi i brawurowa jazda – nowe przestępstwa
Kodeks karny zyskał legalną definicję nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych (art. 115 § 26 k.k.). Zgodnie z nią, nielegalnym wyścigiem jest rywalizacja kierujących co najmniej dwoma pojazdami mechanicznymi z zamiarem pokonania odcinka drogi w jak najkrótszym czasie, przy jednoczesnym naruszeniu zasad bezpieczeństwa, a także celowe wprowadzenie pojazdu w poślizg lub doprowadzenie do utraty styczności z nawierzchnią chociażby jednego koła podczas zgromadzenia na otwartej lub ogólnodostępnej przestrzeni.
Wprowadzono także penalizację organizowania, prowadzenia lub udziału w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych (art. 178c k.k.). Odpowiedzialność ponoszą zarówno organizatorzy takich wydarzeń, jak i kierujący biorący w nich udział – niezależnie od tego, czy doszło do wypadku.
Nowym przestępstwem jest również tzw. jazda brawurowa (art. 178d k.k.). Odpowiedzialności podlega kierujący, który jednocześnie rażąco przekracza dopuszczalną prędkość, rażąco narusza inne zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia. Przestępstwo to może zostać popełnione także w sytuacji, gdy nie doszło do wypadku drogowego.
Jak podkreśla wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha w komunikacie Ministerstwa Sprawiedliwości: „Wprowadzamy do kodeksu karnego nowe typy przestępstw i penalizujemy brawurową jazdę. To odpowiedź na szaleńcze zachowania kierowców na polskich drogach, które wszyscy znamy z internetu: slalom między samochodami, przejeżdżanie przez podwójną linię, na zakrętach, pomiędzy samochodami, nagłe hamowanie”.
Dożywotni zakaz dla recydywistów
Szczególnie istotną zmianą jest wprowadzenie obligatoryjnego dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wobec sprawcy, który nie zastosował się do wcześniej orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów (art. 42 § 3 k.k.). Jak zaznacza wiceminister Myrcha: „Recydywiści, którzy wsiadają za kółka, mając już uprzednio zasądzony zakaz prowadzenia pojazdów, prowadząc samochód, popełniają przestępstwo”.
W takich przypadkach zasadą będzie bezwzględna kara pozbawienia wolności – jej zawieszenie będzie możliwe tylko w przypadkach wyjątkowych.
Surowsze kary za wypadki śmiertelne
Zaostrzono odpowiedzialność karną za spowodowanie wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym (art. 177 § 2a k.k.), jeżeli sprawca uczestniczył w nielegalnym wyścigu, działał w warunkach jazdy brawurowej lub prowadził pojazd w okresie obowiązywania sądowego zakazu prowadzenia pojazdów. W takich sytuacjach sąd orzeka znacznie surowsze sankcje karne.
Przepadek pojazdu przy wysokim stężeniu alkoholu
Nowe przepisy zaostrzają odpowiedzialność majątkową sprawców. Zgodnie z art. 44b k.k., w przypadku prowadzenia pojazdu przy zawartości alkoholu co najmniej 1,5 promila, sąd obligatoryjnie orzeka przepadek pojazdu mechanicznego.
Ustawa przewiduje również możliwość konfiskaty pojazdu mechanicznego na rzecz Skarbu Państwa w przypadku osób łamiących sądowy zakaz prowadzenia pojazdów.
Drift i jazda na jednym kole – nowe wykroczenia
W kodeksie wykroczeń wprowadzono nowe typy wykroczeń. Odpowiedzialności podlega między innymi celowe wprowadzanie pojazdu w poślizg (drift) oraz jazda na jednym kole. Za samo driftowanie grozi grzywna nie mniej niż 1500 złotych, a jeśli drift stwarza zagrożenie w ruchu drogowym – minimum 2500 złotych.
W przypadku celowego driftu lub jazdy na jednym kole prawo jazdy zostanie zatrzymane na 3 miesiące. Te przepisy wejdą w życie 30 marca 2026 roku.
Regulacje spotów i zlotów motoryzacyjnych
Nowe przepisy w kodeksie wykroczeń przewidują odpowiedzialność za organizowanie tzw. spotów i zlotów motoryzacyjnych bez wymaganego zawiadomienia, umyślne uczestnictwo w takich spotkaniach oraz udział w nielegalnym wyścigu w charakterze pasażera lub widza.
Zmiany w ustawie Prawo o ruchu drogowym określają zasady organizowania spotkań motoryzacyjnych. Spotkania, w których prezentowanych jest więcej niż 10 pojazdów na otwartej lub ogólnodostępnej przestrzeni, wymagają wcześniejszego zawiadomienia organu gminy. Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Sprawiedliwości, motoryzacyjne spotkania liczące co najmniej 10 pojazdów będą musiały być zgłaszane urzędom gminnym i uzyskać zezwolenie samorządu.
Prawo jazdy od 17 lat – od 3 marca 2026
Druga z ustaw wprowadza zmiany systemowe, które zaczną obowiązywać od 3 marca 2026 roku. Nowe przepisy umożliwiają uzyskanie prawa jazdy kategorii B osobom, które ukończyły 17 lat, pod warunkiem jazdy w obecności pasażera-opiekuna spełniającego wymagania określone w ustawie.
Młody kierowca będzie mógł prowadzić pojazd wyłącznie na terytorium Polski – do czasu ukończenia 18 lat oraz w towarzystwie pasażera siedzącego na przednim siedzeniu przez okres 6 miesięcy, licząc od dnia uzyskania prawa jazdy, jednak nie dłużej niż do czasu ukończenia 18 lat.
Okres próbny i nowe ograniczenia
Przepisy przewidują, że okres próbny dla osoby, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B, potrwa 2 lata w przypadku osoby, która ukończyła 18 lat, oraz 3 lata w przypadku osoby posiadającej prawo jazdy, która uzyskała uprawnienia w wieku 17 lat, jednak nie dłużej niż do czasu ukończenia 20 lat. Terminy te liczą się od dnia, w którym został wydany dokument prawa jazdy.
W okresie próbnym kierowcy nie będzie można prowadzić pojazdu po spożyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, przekraczać prędkości 50 km/h na obszarze zabudowanym, 80 km/h poza obszarem zabudowanym oraz 100 km/h na autostradzie i drodze ekspresowej dwujezdniowej. W okresie próbnym kierowcy nie będą mogli przekroczyć stężenia 0,0 ng/ml środka działającego podobnie do alkoholu w organizmie oraz 0,0 promila alkoholu we krwi lub w wydychanym powietrzu.
Te przepisy będą stosowane od 3 września 2026 roku.
Zatrzymanie prawa jazdy za przekroczenie prędkości
Od 3 marca 2026 roku wejdą w życie istotne zmiany w zakresie nadzoru nad prędkością. Nowe regulacje pozwalają zatrzymać prawo jazdy za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h również poza obszarem zabudowanym na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych.
Kaski dla dzieci i młodzieży
Od 3 czerwca 2026 roku dzieci i młodzież do 16. roku życia będą zobowiązani do używania kasków ochronnych podczas jazdy rowerem, hulajnogą elektryczną oraz urządzeniem transportu osobistego. Doprecyzowano także zasady przewożenia dzieci na rowerach i w przyczepkach rowerowych.
Jednocześnie został podniesiony minimalny wiek (z 10 do 13 lat) dla użytkowników hulajnóg elektrycznych i urządzeń transportu osobistego. W kodeksie wykroczeń wprowadzono zakaz dopuszczenia dziecka w wieku do 13 lat do kierowania hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego na drodze. W strefie zamieszkania ustawa dopuszcza kierowanie hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego przez dziecko w wieku do 13 lat, ale tylko i wyłącznie pod opieką osoby dorosłej.
Inne zmiany
Uzupełniono skład Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego o przedstawiciela Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Zwiększono dopuszczalną prędkość ciągników rolniczych (również z przyczepą) z 30 km/h do 40 km/h.
Kierowca, który w okresie próbnym przekroczy liczbę 12 punktów karnych, będzie musiał ukończyć praktyczne szkolenie dotyczące zagrożeń w ruchu drogowym. Redukcja punktów karnych będzie możliwa tylko w przypadku naruszenia przepisów ruchu drogowego o mniejszej wadze.
Harmonogram wejścia w życie zmian
- 29 stycznia 2026 roku – wchodzą w życie przepisy dotyczące nielegalnych wyścigów, jazdy brawurowej, dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów dla recydywistów, przepadku pojazdu przy zawartości alkoholu co najmniej 1,5 promila, nowych wykroczeń związanych ze spotami i zlotami motoryzacyjnymi
- 3 marca 2026 roku – rozpoczyna się możliwość uzyskania prawa jazdy od 17 lat, wchodzą przepisy o zatrzymaniu prawa jazdy za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h poza obszarem zabudowanym
- 30 marca 2026 roku – zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące za drift i jazdę na jednym kole, obowiązek zgłaszania spotów liczących więcej niż 10 pojazdów
- 3 czerwca 2026 roku – obowiązek używania kasków ochronnych przez dzieci i młodzież do 16 lat, podniesienie minimalnego wieku użytkowników hulajnóg do 13 lat
- 3 września 2026 roku – wejście w życie przepisów o okresie próbnym i jego wydłużeniu w przypadku popełniania wykroczeń
Źródła
- Komenda Główna Policji – „Wybrane aspekty zmian przepisów dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego”, data publikacji: 28.01.2026, https://policja.pl/pol/aktualnosci/272520,Wybrane-aspekty-zmian-przepisow-dotyczacych-bezpieczenstwa-ruchu-drogowego.html
- Ministerstwo Sprawiedliwości – „Bezpieczniej na drogach: nowe przepisy wejdą w życie”, 23.12.2025, https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/bezpieczniej-na-drogach-nowe-przepisy-wejda-w-zycie
- Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz.U. poz. 1872), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001872
- Ustawa z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1676), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001676
