Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy ustanowił kuratora dla Związku Artystów Wykonawców STOART – organizacji zarządzającej prawami do artystycznych wykonań utworów muzycznych. Decyzja ma zakończyć paraliż instytucji, która reprezentuje setki tysięcy artystów w Polsce i za granicą.
Kurator objął funkcję 22 grudnia
Według komunikatu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 16 grudnia Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy ustanowił kuratora dla Związku Artystów Wykonawców STOART. Funkcję tę powierzono mecenasowi Szymonowi Wójcińskiemu, który 22 grudnia złożył przed sądem stosowne przyrzeczenie oraz uzyskał zaświadczenie potwierdzające ustanowienie kuratorem.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w komunikacie z 22 grudnia, zadeklarowało gotowość do współpracy z nowo wyznaczonym kuratorem. Resort wyraził nadzieję na szybkie działania mające zakończyć problemy organizacji.
Organizacja odpowiedzialna za setki milionów złotych tantiem
STOART jest największą polską organizacją zbiorowego zarządzania prawami do artystycznych wykonań utworów muzycznych i słowno-muzycznych. Reprezentuje ponad 700 tysięcy artystów polskich i zagranicznych – wokalistów, instrumentalistów, dyrygentów czy reżyserów dźwięku.
Zakres działania organizacji obejmuje zbiorowe zarządzanie i ochronę powierzonych praw oraz pobór, podział i wypłatę wynagrodzeń dla artystów wykonawców. Dotyczy to takich pól eksploatacji jak: utrwalanie, zwielokrotnianie, wprowadzenie do obrotu, najem, użyczenie, publiczne odtwarzanie, nadawanie, reemitowanie czy publiczne udostępnianie artystycznego wykonania.
Zawieszenie zarządu w kwietniu 2024 roku
Decyzja o ustanowieniu kuratora poprzedzona była wielomiesięcznym konfliktem. W kwietniu 2024 roku Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zawiesiło zarząd organizacji. Według komunikatu resortu z 18 kwietnia 2024 roku, powodem była odpowiedź na „niewykonanie wezwania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do usunięcia uchybień związanych ze zwołaniem Nadzwyczajnego Walnego Zebrania Delegatów ZAW STOART, co stanowiło naruszenie statutu stowarzyszenia”.
W wyniku tej decyzji ministerstwo złożyło wniosek o odwołanie wszystkich aktywnych członków zarządu. Mandaty zawieszonych członków miały pozostać zawieszone do czasu rozpatrzenia wniosku przez Walne Zebranie Delegatów.
Ministerstwo składa wniosek o kuratora
Po zawieszeniu zarządu resort kultury podjął kolejne kroki prawne. Ministerstwo złożyło wniosek do sądu o wyznaczenie kuratora sądowego, który miał zabezpieczyć prawidłowe funkcjonowanie organizacji do czasu wyłonienia nowego zarządu przez Walne Zebranie Delegatów.
Celem działań ministerstwa, jak podkreślano w komunikatach, było zapewnienie ciągłości wypłat tantiem dla artystów i twórców. Resort wskazywał na szczególną rolę STOART w systemie wypłat wynagrodzeń za publiczne odtwarzanie utworów.
Kontrowersje wokół zawieszenia
Zawieszeni członkowie zarządu STOART przedstawili odmienną interpretację wydarzeń. W publicznie dostępnych oświadczeniach wskazywali, że zawieszenie nastąpiło w momencie, gdy zamierzali złożyć zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa do Centralnego Biura Antykorupcyjnego.
Zawieszony zarząd podkreślał również, że organizacja była w trakcie przygotowywania kilkudziesięciomilionowej wypłaty dla artystów w ramach tzw. nawisu – czyli kwot należnych, lecz jeszcze nie wypłaconych wynagrodzeń. Według ich komunikatów, zawieszenie utrudniło współpracę z organami ścigania w sprawie zgłoszonych wcześniej nadużyć.
Nowy rozdział w historii organizacji
Ustanowienie kuratora przez sąd otwiera nowy rozdział w historii organizacji. Kurator ma za zadanie nadzorować działanie związku do czasu wyłonienia nowego zarządu w sposób zgodny z procedurami określonymi w statucie organizacji i obowiązującym prawem.
STOART funkcjonuje od 1995 roku, kiedy otrzymał zezwolenie ministra kultury na działanie jako organizacja zbiorowego zarządzania. W 2002 roku został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego. Organizacja uczestniczy w międzynarodowym systemie ochrony praw do artystycznych wykonań, a artyści, którzy powierzyli jej swoje prawa, są wpisywani do międzynarodowej bazy danych IPD (International Database).
Źródła:
- Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – komunikat „Sąd Rejonowy ustanowił kuratora dla Związku Artystów Wykonawców STOART” (22.12.2025): https://www.gov.pl/web/kultura/sad-rejonowy-ustanowil-kuratora-dla-zwiazku-artystow-wykonawcow-stoart
- Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – komunikat „Zawiesiliśmy Zarząd Związku Artystów Wykonawców STOART” (18.04.2025): https://www.gov.pl/web/kultura/zawiesilismy-zarzad-zwiazku-artystow-wykonawcow-stoart
- Krajowy Rejestr Sądowy – wpis organizacji STOART (KRS 0000094940)
