Główny Inspektorat Farmaceutyczny wydał pilny komunikat: trzy serie popularnego środka antyseptycznego Octenisept w opakowaniach 50 ml zostały sfałszowane i trafiły do ogólnodostępnych aptek. Organ zarządził natychmiastowe wycofanie produktu z obrotu i apeluje do pacjentów o zwrot podejrzanych butelek.
Fałszerstwo wewnątrz legalnego łańcuchu dostaw
Główny Inspektorat Farmaceutyczny (GIF) opublikował 20 lutego 2026 r. komunikat w sprawie sfałszowania produktu leczniczego Octenisept. Do inspektoratu wpłynęło zawiadomienie o podejrzeniu procederu, który – jak potwierdziły kontrole doraźne – faktycznie miał miejsce w placówkach należących do jednej sieci aptek.
Mechanizm fałszerstwa był prosty, ale groźny: oryginalny Octenisept był nielegalnie przelewany z dużych opakowań zbiorczych (1000 ml) do małych, przezroczystych butelek o pojemności 50 ml, a następnie opatrywany podrobionymi etykietami. Tak przygotowany produkt trafiał do sprzedaży detalicznej – bez udziału podmiotu odpowiedzialnego i bez wymaganego prawem nadzoru farmaceutycznego.
W wyniku kontroli przeprowadzonych przez Wojewódzkich Inspektorów Farmaceutycznych ujawniono łącznie 25 sfałszowanych opakowań. Decyzja o wycofaniu zapadła 6 lutego 2026 r. i posiada rygor natychmiastowej wykonalności.
Które serie są objęte wycofaniem?
Komunikat GIF precyzyjnie wskazuje trzy serie podlegające wycofaniu z obrotu oraz zakazowi dalszego wprowadzania na rynek:
- seria nr 1621506, termin ważności: 02/2030
- seria nr 1624037, termin ważności: 04/2030
- seria nr 1615731, termin ważności: 08/2029
Jak podkreślił GIF, chodzi wyłącznie o Octenisept w przezroczystych butelkach 50 ml. Na opakowaniach tych – poza numerem serii i datą ważności – brakuje szczegółowych informacji o produkcie. Co istotne, butelki te występują jako opakowania bezpośrednie, bez zewnętrznego kartonika. To właśnie brak kartonika i niepełna etykieta powinny wzbudzić czujność zarówno farmaceutów, jak i pacjentów.
Czym jest Octenisept i dlaczego sprawa jest poważna?
Octenisept to powszechnie stosowany preparat o działaniu odkażającym, przeznaczony do stosowania miejscowego na skórę i błony śluzowe. Jest dostępny bez recepty i należy do jednych z popularniejszych środków antyseptycznych w polskich aptekach i domowych apteczkach. Ze względu na szerokie zastosowanie – w tym w pielęgnacji ran i przy drobnych urazach – każde nieprawidłowości w składzie lub sterylności mogą nieść realne ryzyko dla zdrowia.
GIF nie stwierdził wprost, że skład chemiczny rozlanego preparatu różni się od oryginału. Problem leży jednak gdzie indziej: produkt wytworzony bez odpowiedniego nadzoru farmaceutycznego, w nieznanych warunkach higienicznych, z pominięciem kontroli jakości, nie spełnia wymagań przewidzianych dla produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu. Jak wskazał organ: „Główny Inspektor Farmaceutyczny zwraca się o zachowanie szczególnej ostrożności w przypadku produktów leczniczych budzących jakiekolwiek wątpliwości co do autentyczności. W razie podejrzenia sfałszowania produktu, nie należy go stosować.”
Apel do pacjentów: oddaj butelkę do apteki
GIF apeluje bezpośrednio do pacjentów, którzy mogą posiadać butelki ze wskazanych serii. Zalecane postępowanie jest następujące:
- Sprawdź numer serii na posiadanym opakowaniu Octeniseptu 50 ml.
- Jeśli numer serii pokrywa się z wyżej wymienionymi, nie stosuj preparatu.
- Udaj się z opakowaniem do apteki – umożliwi to jego zabezpieczenie i podjęcie dalszych działań wyjaśniających.
„Każde podejrzenie sfałszowania należy zgłaszać organom inspekcji farmaceutycznej” – podkreślił GIF w komunikacie skierowanym do pacjentów.
Jak rozpoznać podrobione opakowanie?
Sfałszowane butelki różnią się od oryginalnych kilkoma cechami:
- są przezroczyste (oryginalne opakowania Octeniseptu mają charakterystyczny wygląd z pełną etykietą i kartonowym opakowaniem zewnętrznym),
- na etykiecie widnieje jedynie numer serii i data ważności, brak innych wymaganych informacji o produkcie,
- brak kartonika (opakowania zewnętrznego).
W razie jakichkolwiek wątpliwości co do autentyczności zakupionego produktu, GIF zaleca wstrzymanie się od jego stosowania i niezwłoczny kontakt z apteką lub Inspekcją Farmaceutyczną.
Kontekst prawny: fałszowanie leków jako przestępstwo
Fałszowanie produktów leczniczych jest w Polsce przestępstwem. Zgodnie z art. 124b ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne, za wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu sfałszowanych produktów leczniczych grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Przepisy te wdrażają unijną dyrektywę 2011/62/UE, która nakłada na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia skutecznych sankcji wobec sprawców fałszerstw farmaceutycznych.
Gdzie zgłaszać podejrzenia?
Zgłoszenia dotyczące podejrzenia sfałszowania produktów leczniczych można kierować bezpośrednio do:
- Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, ul. Senatorska 12, 00-082 Warszawa, tel. 22 635 99 66
- właściwego Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego
- za pośrednictwem platformy ePUAP
Źródła
- Komunikat Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 20 lutego 2026 r. w sprawie sfałszowania produktu leczniczego Octenisept – Główny Inspektorat Farmaceutyczny, gov.pl:
https://www.gov.pl/web/gif/komunikat-glownego-inspektora-farmaceutycznego-z-dnia-20-lutego-2026-r - Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2001 nr 126 poz. 1381 ze zm.) – w szczególności art. 124b
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/62/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. (dyrektywa antyfałszerzowa)
