Rządowe Centrum Bezpieczeństwa skierowało dziś alert smogowy do mieszkańców Kalisza w województwie wielkopolskim. Prognozowane stężenie pyłu zawieszonego PM10 może przekroczyć poziom alarmowy — granicę, przy której powietrze staje się realnym zagrożeniem dla zdrowia.
Treść alertu
Mieszkańcy Kalisza otrzymali dziś komunikat SMS o następującej treści:
„Uwaga! Dziś (18.02) prognozowana zła jakość powietrza – SMOG (pył zawieszony – PM10). Jeśli możesz, unikaj aktywności na zewnątrz i nie wietrz pomieszczeń.”
Komunikat pochodzi bezpośrednio od Rządowego Centrum Bezpieczeństwa i został opublikowany na stronie gov.pl/rcb w dniu 18 lutego 2026 r.
Czym jest pył PM10 i dlaczego jest groźny?
PM10 to skrót od angielskiego Particulate Matter — pył zawieszony o średnicy cząsteczek nieprzekraczającej 10 mikrometrów, czyli mniej więcej jednej siedemdziesiątej grubości ludzkiego włosa. Jak wyjaśnia Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ): „pył zawieszony jest mieszaniną cząstek stałych i kropelek cieczy, które utrzymują się w powietrzu. Cząsteczki te mogą zawierać szkodliwe dla zdrowia związki siarki, azotu, związki organiczne (w tym wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne), metale ciężkie, dioksyny oraz alergeny (takie jak pyłki roślin i zarodniki grzybów).”
Cząstki te są wystarczająco drobne, by przenikać przez drogi oddechowe do płuc. Przy podwyższonych stężeniach mogą wywoływać podrażnienie błon śluzowych, kaszel, zaostrzenie astmy i chorób układu oddechowego, a w dłuższej perspektywie — zwiększać ryzyko chorób układu krążenia i nowotworów.
Kiedy wysyłany jest Alert RCB?
System alertów smogowych działa na mocy mechanizmu opracowanego wspólnie przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy oraz Rządowe Centrum Bezpieczeństwa.
Zgodnie z informacją zamieszczoną na stronie GIOŚ: „poprzez ALERT RCB rozsyłane będą informacje o ryzyku wystąpienia w danym dniu przekroczenia poziomu alarmowego dla pyłu zawieszonego PM10. Powiadomienie będzie przygotowywane przez GIOS i rozsyłane przez RCB w przypadku wystąpienia ryzyka przekroczenia średniodobowego stężenia pyłu zawieszonego PM10 wynoszącego 150 µg/m3.”
Dla porównania: dopuszczalna norma dobowa w Polsce wynosi 50 µg/m³, a aktualne wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia (WHO, 2021) zalecają, by dobowe stężenie PM10 nie przekraczało 45 µg/m³. Poziom 150 µg/m³, powyżej którego wysyłany jest alert SMS, jest zatem trzykrotnie wyższy od krajowej normy i ponad trzykrotnie wyższy od rekomendacji WHO.
Dlaczego Kalisz? Sezon grzewczy i niska emisja
Kalisz, miasto liczące blisko 100 tysięcy mieszkańców, należy do obszarów regularnie doświadczających epizodów smogowych w sezonie jesienno-zimowym. Nie jest to przypadłość odosobniona — miasto wielokrotnie figurowało już w alertach RCB tego sezonu. W dniu 6 stycznia 2026 r. Kalisz znalazł się wśród lokalizacji objętych ostrzeżeniem obok Poznania, Poznania i powiatu krotoszyńskiego z województwa wielkopolskiego. Rok wcześniej, 17 lutego 2025 r., alert smogowy dla Kalisza także był aktywny.
Przyczyna jest dobrze znana: tzw. niska emisja, czyli spalanie paliw stałych — przede wszystkim węgla i drewna — w domowych piecach i kotłach, szczególnie tych starszej generacji. Przy sprzyjających warunkach atmosferycznych (brak wiatru, inwersja termiczna, wysoka wilgotność) zanieczyszczenia nie rozprzestrzeniają się w górę, lecz gromadzą przy powierzchni ziemi, tworząc smog.
Co robić podczas alertu?
Zgodnie z zaleceniami zawartymi w komunikacie RCB, mieszkańcy powinni:
- unikać aktywności fizycznej na zewnątrz — bieganie, jazda na rowerze czy intensywne spacery drastycznie zwiększają ilość wdychanego powietrza, a tym samym dawkę szkodliwych pyłów;
- nie wietrzyć pomieszczeń — otwieranie okien w czasie epizodu smogowego powoduje napływ zanieczyszczonego powietrza do środka;
- ograniczyć wychodzenie z domu do niezbędnego minimum, szczególnie w przypadku dzieci, seniorów oraz osób z chorobami układu oddechowego i sercowo-naczyniowego.
Aktualne dane pomiarowe i prognozy jakości powietrza są dostępne na portalu GIOŚ pod adresem powietrze.gios.gov.pl.
Źródła
- Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, Alert RCB – SMOG (18.02), gov.pl/web/rcb/alert-rcb—smog-1802, data dostępu: 18.02.2026
- Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Informacja o prognozowanej złej jakości powietrza – nowy Alert RCB, powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1003243
- Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Alert RCB o złej jakości powietrza, gios.gov.pl/pl/aktualnosci/811-alert-rcb-o-zlej-jakosci-powietrza-2
- Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie, Alert RCB o złej jakości powietrza, warszawa.wios.gov.pl
- Portal Jakości Powietrza GIOŚ, powietrze.gios.gov.pl
