4 listopada na całym świecie obchodzony jest Światowy Dzień Światłowodów, znany również jako Gimme Fibre Day. To święto upamiętniające przełomowe odkrycie, które umożliwiło rozwój nowoczesnej telekomunikacji i internetu.
Światowy Dzień Światłowodów został ustanowiony w hołdzie dla Sir Charlesa Kuen Kao, który w 1966 roku dokonał przełomowego odkrycia dotyczącego transmisji światła we włóknach optycznych. Data 4 listopada została wybrana nieprzypadkowo – to właśnie wtedy urodził się naukowiec, który w 2009 roku otrzymał za swoje osiągnięcia Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki.
Przełomowe odkrycie noblisty
Charles Kuen Kao w latach 60. XX wieku obliczył, że wykonane z najczystszego szkła światłowody mogłyby pozwolić na przesyłanie światła na odległość ponad 100 kilometrów. Jak wskazują dane z Komitetu Noblowskiego, światło umożliwia przesyłanie tysięcy razy więcej informacji niż fale radiowe. Pierwsze światłowody według wzoru Kao uzyskano na początku lat 70., co otworzyło drogę do komunikacji globalnej.
Aktualna sytuacja światłowodów w Polsce
Według najnowszych danych Ministerstwa Cyfryzacji zebranych na koniec trzeciego kwartału 2025 roku, 64,84 procent punktów adresowych w Polsce znajduje się w zasięgu sieci światłowodowej FTTH. To znaczący wzrost w porównaniu do poprzednich okresów – między drugim a trzecim kwartałem 2025 roku liczba punktów w zasięgu światłowodów wzrosła o ponad 83 tysiące.
Najpopularniejszym standardem pozostaje połączenie o przepustowości 1000 Mb/s, dostępne dla 4,43 miliona adresów, co stanowi 56,55 procent wszystkich punktów adresowych. Dane z systemu SIDUSIS wskazują, że na koniec marca 2025 roku 7,71 miliona punktów adresowych mogło korzystać ze stacjonarnego połączenia z internetem, podczas gdy łączna liczba punktów adresowych w kraju wyniosła 9,13 miliona.
Wyzwania w dostępie do sieci
Pomimo dynamicznego rozwoju infrastruktury światłowodowej, wciąż istnieją obszary wymagające inwestycji. Według danych Ministerstwa Cyfryzacji na koniec marca 2025 roku w Polsce znajdowało się ponad 2,32 miliona białych plam NGA – miejsc, w których brakuje zarówno internetu stacjonarnego, jak i mobilnego o przepustowości 30 Mb/s. Pozytywną informacją jest jednak fakt, że sytuacja systematycznie się poprawia – w październiku 2024 roku takich białych plam było 2,48 miliona, co oznacza poprawę o 160 tysięcy punktów w ciągu kilku miesięcy.
Ponad 1,4 miliona punktów adresowych nie ma dostępu do żadnego połączenia stacjonarnego. Dodatkowo 2,2 miliona obszarów klasyfikowanych jest jako białe plamy NGA, bez dostępu do prędkości powyżej 100 Mb/s.
Prędkości i jakość połączeń
Według rankingu SpeedTest.pl za trzeci kwartał 2025 roku średnia prędkość internetu światłowodowego FTTH w Polsce wyniosła 290 Mb/s, przy opóźnieniach na poziomie 11 ms. Natomiast średnia prędkość internetu domowego osiągnęła 175 Mb/s w pierwszym kwartale 2025 roku, co oznacza wzrost o 15 procent w stosunku do analogicznego okresu rok wcześniej.
Plany inwestycyjne
Ministerstwo Cyfryzacji wskazuje, że w planach są ambitne inwestycje mające na celu dalsze usprawnienie dostępu do internetu. Komercyjne plany zakładają zbudowanie infrastruktury dla 1,69 miliona unikalnych punktów adresowych. Dodatkowo inwestycje przeprowadzane ze środków publicznych obejmują plany dla 780 891 punktów adresowych.
Podczas kongresu FTTH Council Europe w Warszawie w październiku 2025 roku przedstawiciele branży wskazywali, że Polska zamierza dostarczyć 1,1 miliona nowych połączeń światłowodowych do 2027 roku. Eksperci FTTH Council Europe prognozują, że region Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Polska, stanie się liderem w rozwoju pokrycia FTTH/B do 2030 roku.
Globalny charakter obchodów
Światowy Dzień Światłowodów obchodzony jest na wszystkich kontynentach przez organizacje zrzeszone w FTTH Council. Obchody mają miejsce w Afryce, obu Amerikach, regionie APAC, Europie, Ameryce Łacińskiej oraz regionie MENA. Głównym celem święta jest pokazanie, jak światłowody wpłynęły pozytywnie na społeczności na całym świecie oraz jakie działania mogą podjąć decydenci, aby wspierać rozwój tej technologii.
Zgodnie z danymi Komitetu Noblowskiego, jeśli rozwinęlibyśmy wszystkie włókna światłowodów znajdujące się obecnie na świecie, otrzymalibyśmy nitkę o długości ponad miliarda kilometrów. To wystarczyłoby na oplecenie Ziemi ponad 25 tysięcy razy, a łączna długość światłowodów rośnie o tysiące kilometrów z każdą godziną.
Perspektywy rozwoju
Według danych prezentowanych podczas kongresu FTTH Council Europe w październiku 2025 roku, region Europy Środkowo-Wschodniej ma jeszcze ponad 13 milionów gospodarstw domowych do objęcia zasięgiem FTTH/B. Eksperci wskazują, że wyzwaniem nie jest już tylko budowa infrastruktury, ale przede wszystkim zwiększenie rzeczywistego wykorzystania dostępnych już połączeń światłowodowych.
Rozwój technologii światłowodowej w Polsce i na świecie stanowi fundament dla nowoczesnego społeczeństwa informacyjnego, umożliwiając rozwój zdalnej pracy, edukacji online, telemedycyny oraz licznych innych usług cyfrowych.
Źródła:
- Ministerstwo Cyfryzacji – Raport „Polska w zasięgu stacjonarnego dostępu do internetu” (Q1 i Q3 2025) https://szerokopasmowe.lubelskie.pl/polska-w-zasiegu-stacjonarnego-dostepu-do-internetu-raport-z-danymi-z-internet-gov-pl-za-iii-kwartal-2025-r/
- Spider’s Web – Ministerstwo Cyfryzacji mówi, jaki jest internet w Polsce (2025) https://spidersweb.pl/2025/04/ministerstwo-cyfryzacji-internet-w-polsce.html
- SpeedTest.pl – Prędkość internetu w Polsce w III kwartale 2025 roku https://www.speedtest.pl/wiadomosci/rankingi/predkosc-internetu-w-polsce-w-iii-kwartale-2025-roku/
- Telepolis.pl – Który operator ma najszybszy światłowód w Polsce? Nowe dane z 2025 https://www.telepolis.pl/wiadomosci/kto-ma-najszybszy-swiatlowod-w-polsce-najnowsze-dane-za-2025
- Brandsit.pl – Fibre optics in Poland 2025: how many addresses have real internet access? https://brandsit.pl/en/fibre-optics-in-poland-2025-how-many-addresses-have-real-internet-access/
- FTTH Council Europe – FTTH Congress CEE 2025 https://www.ftthcongress.eu/event/CEE2025/summary
- ICT Professional – Światowy Dzień Światłowodów – Gimme Fibre Day http://ictprofessional.pl/swiatowy-dzien-swiatlowodow-gimme-fibre-day/
- Nauka w Polsce – Nobel 2009 z fizyki: za światłowody i sensor CCD https://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,366940,nobel-2009-z-fizyki-za-swiatlowody-i-sensor-ccd.html
