Główny Inspektorat Sanitarny wydał ostrzeżenie publiczne dotyczące szklanek z motywem kwiatowym, z których do żywności mogą przenikać ołów i kadm – metale ciężkie zagrażające zdrowiu.
Jakich szklanek dotyczy ostrzeżenie?
Komunikat GIS obejmuje produkt pod nazwą Szklanka w kwiaty 220 ml z motywem pojedynczych, kolorowych kwiatów. Zagrożenie dotyczy wszystkich partii sprzedawanych od stycznia 2025 roku. Szklanki oznaczone numerem artykułu 3060031 pochodzą z Chin, a ich dystrybutorem w Polsce jest Tiger Warsaw Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością z siedzibą przy ul. Komitetu Obrony Robotników 45D w Warszawie.
Według informacji zamieszczonej na stronie gov.pl, Główny Inspektorat Sanitarny został powiadomiony o problemie poprzez System Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach. Kontrola urzędowa wykazała migrację ołowiu i kadmu z obszaru obrzeża szklanek.
Działania dystrybutora i służb sanitarnych
Dystrybutor produktu podjął natychmiastowe kroki w celu wycofania szklanek z obrotu. Zgodnie z komunikatem GIS, w sklepach sieci zostały umieszczone plakaty informujące klientów o konieczności zwrotu produktu. Informacja o wycofaniu została również opublikowana w mediach społecznościowych firmy oraz na stronie internetowej pod adresem flyingtiger.com.
Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi monitoring procesu wycofywania zakwestionowanych produktów. Organy kontroli weryfikują, czy procedura przebiega zgodnie z wymogami prawa.
Dlaczego ołów i kadm są niebezpieczne?
Ołów i kadm to metale ciężkie o udokumentowanym działaniu toksycznym na organizm człowieka. Charakteryzują się zdolnością do kumulacji w tkankach, co oznacza, że nawet niewielkie dawki przyjmowane regularnie mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.
Ołów kumuluje się głównie w kościach, nerkach i mózgu. Długotrwała ekspozycja prowadzi do uszkodzenia układu nerwowego, nerek oraz układu krwiotwórczego. Szczególnie narażone na szkodliwe działanie ołowiu są dzieci, u których metal ten może powodować zaburzenia rozwoju poznawczego, problemy z pamięcią i koncentracją. U dorosłych przewlekłe zatrucie objawia się bólami głowy, zaburzeniami układu pokarmowego, nadciśnieniem tętniczym oraz anemią.
Kadm natomiast gromadzi się przede wszystkim w nerkach i wątrobie. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem zaklasyfikowała kadm do pierwszej grupy substancji rakotwórczych dla człowieka. Przewlekłe narażenie na kadm prowadzi do uszkodzenia nerek, osteoporozy, zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów płuc, prostaty i nerek. Metal ten może także wywoływać zmiany w układzie sercowo-naczyniowym oraz oddechowym.
Migracja metali z wyrobów ceramicznych i szklanych
Problem migracji metali ciężkich z naczyń nie jest nowym zjawiskiem. Ołów i kadm są tradycyjnie wykorzystywane w produkcji szkliw ceramicznych jako topniki obniżające temperaturę wypalania oraz barwniki nadające intensywne kolory. W przypadku wyrobów szkliwanych niskotemperaturowo lub wykonanych z niezgodnością z normami bezpieczeństwa, metale te mogą uwalniać się do żywności, szczególnie gorącej, kwaśnej lub tłustej.
Przepisy Unii Europejskiej określają maksymalne dopuszczalne limity migracji ołowiu i kadmu z wyrobów ceramicznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Regulacje te zostały ustanowione dyrektywą Rady 84/500/EWG oraz dyrektywą Komisji 2005/32/WE. W Polsce wymagania te wdrożono na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 1 stycznia 2008 roku.
Producenci i importerzy wyrobów do kontaktu z żywnością mają obowiązek posiadania dokumentacji potwierdzającej zgodność produktów z normami. Dokumentacja ta powinna zawierać wyniki badań laboratoryjnych wskazujące, że migracja ołowiu i kadmu nie przekracza dopuszczalnych limitów.
Problem naczyń z importu
Szczególnie problematyczne są produkty pochodzące z krajów, w których kontrola jakości nie jest tak rygorystyczna jak w Unii Europejskiej. Naczynia ozdobne, często kolorowe i atrakcyjne wizualnie, mogą zawierać szkliwa z wysoką zawartością ołowiu i kadmu, mimo że są sprzedawane jako wyroby do kontaktu z żywnością.
Zalecenia dla konsumentów
Główny Inspektorat Sanitarny wydał jednoznaczne zalecenie: nie należy używać szklanek wskazanych w komunikacie do spożywania żywności. Osoby, które zakupiły produkt objęty ostrzeżeniem, powinny zaprzestać jego używania i skontaktować się z dystrybutorem w sprawie zwrotu.
Eksperci zwracają uwagę na konieczność zwracania uwagi na oznaczenia produktów. Wyroby do kontaktu z żywnością powinny posiadać odpowiednie certyfikaty oraz symbol kieliszka i widelca, który potwierdza ich przeznaczenie do kontaktu z żywnością. Przed zakupem naczyń, szczególnie tych o intensywnych kolorach i ozdobnych wzorach, warto sprawdzić pochodzenie produktu oraz czy posiada on oznaczenie dopuszczające do kontaktu z żywnością.
W przypadku naczyń ceramicznych i szklanych szczególną ostrożność należy zachować przy używaniu ich do gorących napojów i potraw kwaśnych, ponieważ w takich warunkach migracja metali ciężkich może być intensywniejsza.
Źródła:
- Główny Inspektorat Sanitarny – Ostrzeżenie publiczne dotyczące wyrobu do kontaktu z żywnością: migracja ołowiu i kadmu z obrzeża szklanek (29.01.2026), https://www.gov.pl/web/gis/ostrzezenie-publiczne-dotyczace-wyrobu-do-kontaktu-z-zywnoscia-migracja-olowiu-i-kadmu-z-obrzeza-szklanek2
- Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych – Stan prawny i wymogi bezpieczeństwa dla ceramiki mającej kontakt z żywnością, artykuł mgr Agnieszki Duckiej
- ALAB Laboratoria – Kadm i zatrucie kadmem – grupy ryzyka, objawy, diagnostyka (2023)
- Diag.pl – Zatrucie ołowiem – na jakie objawy zwrócić uwagę? (2025)
- Vitalea – Kadm – silnie toksyczny pierwiastek (2024)
