Siedem z pięćdziesięciu zbadanych produktów do szyb samochodowych zawierało niebezpieczne stężenie metanolu – wynika z najnowszej kontroli Inspekcji Handlowej. W sześciu przypadkach stężenie trucizny przekraczało normę pięciokrotnie.
Skala problemu
Inspekcja Handlowa, działająca pod nadzorem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, przeprowadziła w 2025 roku szczegółową kontrolę zimowych płynów do spryskiwaczy i odmrażaczy do szyb. Eksperci z Laboratorium UOKiK w Łodzi zbadali łącznie 50 partii produktów pod kątem zawartości metanolu: 26 partii zimowych płynów do spryskiwaczy, 20 partii odmrażaczy oraz 4 partie koncentratów zimowego płynu do spryskiwaczy.
Kontrola objęła 39 przedsiębiorców, w tym 20 prowadzących placówki handlu detalicznego oraz 19 dużych sieci handlowych. Wyniki okazały się niepokojące – w siedmiu produktach stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego stężenia metanolu.
Przepisy i normy bezpieczeństwa
Przepisy ściśle ograniczają dopuszczalną zawartość metanolu w produktach wprowadzanych do obrotu konsumenckiego. Według obowiązujących norm stężenie metanolu w płynach do spryskiwaczy i odmrażaczach nie może przekraczać 0,6 procent masowo. Ograniczenie to wynika z wysokiej toksyczności tej substancji chemicznej.
Jak wyjaśnia UOKiK w oficjalnym komunikacie z 30 stycznia 2026 roku: Metanol to trucizna, dlatego przepisy ograniczają jego dopuszczalne stężenie w produktach dostępnych dla konsumentów do mniej niż 0,6 proc. masowo.
Lista produktów z przekroczeniami
W sześciu przypadkach stężenie metanolu przekraczało 3 procent, co stanowi ponad pięciokrotne przekroczenie normy. Laboratorium UOKiK nie było w stanie określić dokładnego stężenia metanolu w tych produktach, ponieważ wyniki przekraczały zakres oznaczalności stosowanej metody badawczej.
Produkty z przekroczonym stężeniem metanolu to:
- Koncentrat zimowego płynu do szyb CARBLIX -30°C, 1 l (E-NET sp. z o.o. w Siemianowicach Śląskich)
- Odmrażacz ELPRO, 500 ml (Diners spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. w Bolesławcu)
- Odmrażacz do szyb VIV, 500 ml (Przedsiębiorstwo Wielobranżowe POLGUM w Wałbrzychu)
- Zimowy płyn do spryskiwaczy MULLRODE, 2 l (Przedsiębiorstwo Wielobranżowe POLGUM w Wałbrzychu)
- Zimowy płyn do spryskiwaczy OPTIX T -20°C, 2 l (AUTO-TECH Roman Tomaszewski w Zamościu)
- Zimowy płyn do spryskiwaczy SPEEDCAR -22°C, 5 l (Przedsiębiorstwo Wielobranżowe POLGUM w Wałbrzychu)
W przypadku siódmego produktu – zimowego płynu -20°C do spryskiwaczy TOPSELLER, 4 l (Active-Chem sp. z o.o.) – stężenie metanolu w próbce podstawowej wynosiło 0,617 procent (z niepewnością wyniku na poziomie 0,081 procent), a w próbce kontrolnej 0,69 procent. Choć przekroczenie jest niewielkie, produkt nie spełnia norm bezpieczeństwa.
Dlaczego metanol jest niebezpieczny
Metanol, znany również jako alkohol metylowy, jest substancją o wysokim stopniu toksyczności. Jego niebezpieczeństwo polega na tym, że sam w sobie nie wykazuje silnego działania trującego – toksyczne są produkty jego przemiany w organizmie. Po dostaniu się do organizmu metanol jest metabolizowany w wątrobie do formaldehydu, a następnie do kwasu mrówkowego. Te metabolity są śmiertelnie trujące i uszkadzają przede wszystkim układ nerwowy, narząd wzroku oraz nerki, wątrobę i serce.
Szczególnie niebezpieczny jest fakt, że metanolu nie można odróżnić od nieszkodliwego etanolu na podstawie smaku czy zapachu. Spożycie już 10 mililitrów czystego metanolu może prowadzić do utraty wzroku, a dawka 30-240 mililitrów może okazać się śmiertelna. Do zatrucia może dojść przez spożycie, wdychanie oparów lub kontakt ze skórą.
Do najczęstszych objawów zatrucia metanolem należą zaburzenia widzenia (w tym nieodwracalna ślepota), kwasica metaboliczna, uszkodzenia narządów wewnętrznych, zaburzenia świadomości oraz w ciężkich przypadkach śpiączka i zgon. Charakterystyczne jest to, że początkowe objawy przypominają zwykłe upojenie alkoholowe, co może opóźnić rozpoznanie zatrucia i podjęcie leczenia.
Działania pokontrolne
W wyniku przeprowadzonej kontroli Inspekcja Handlowa wydała cztery decyzje zobowiązujące przedsiębiorców do zwrotu kosztów przeprowadzonych badań. Trzy sprawy są nadal w toku. Informacje o stwierdzonych nieprawidłowościach zostały przekazane do właściwych miejscowo organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, która może podjąć działania w ramach własnych kompetencji.
W odpowiedzi na wyniki kontroli większość przedsiębiorców podjęła działania naprawcze. Zakwestionowane produkty zostały wycofane ze sprzedaży, co minimalizuje ryzyko zakupu niebezpiecznych płynów przez konsumentów.
Zalecenia dla kierowców
UOKiK przypomina, że czyste i przejrzyste szyby w pojazdach to kwestia bezpieczeństwa kierowców i pasażerów. Urząd zaleca:
- Korzystanie ze środków dostosowanych do aktualnych warunków pogodowych
- Zwracanie uwagi na temperaturę zamarzania płynu deklarowaną przez producenta
- Trzymanie produktów zawierających chemikalia z dala od dzieci
- Przechowywanie środków chemicznych w oryginalnych opakowaniach
- Śledzenie komunikatów publikowanych na stronie UOKiK dotyczących kontroli produktów
Kontrole zawartości metanolu w zimowych płynach do spryskiwaczy i odmrażaczach odbywają się w Polsce cyklicznie. Przedsiębiorców do kontroli typuje się na podstawie analizy rynku, wyników poprzednich kontroli oraz sygnałów od konsumentów i innych uczestników rynku.
Źródła
- Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, komunikat z 30 stycznia 2026 r., „Za dużo metanolu – kontrola Inspekcji Handlowej”, https://uokik.gov.pl/za-duzo-metanolu-kontrola-inspekcji-handlowej
- Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, „Raport IH – płyny do spryskiwaczy i odmrażacze” (dokument dostępny na uokik.gov.pl)
- Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, „Wykaz skontrolowanych produktów – płyny do spryskiwaczy i odmrażacze” (dokument dostępny na uokik.gov.pl)
