Trzeci stopień alarmowy CHARLIE na polskich torach. Odpowiedź na akty dywersji

Od północy 19 listopada 2025 roku na obszarach linii kolejowych zarządzanych przez zarządców infrastruktury kolejowej obowiązuje trzeci stopień alarmowy CHARLIE. Decyzja premiera Donalda Tuska, ogłoszona przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, jest bezpośrednią reakcją na akty dywersji, które w miniony weekend zagroziły bezpieczeństwu pasażerów i infrastruktury kolejowej.

Bezprecedensowe zdarzenia na linii Warszawa-Dorohusk

W dniach 15-17 listopada na strategicznej linii kolejowej numer 7, łączącej Warszawę z Dorohuskiem, doszło do dwóch incydentów o charakterze terrorystycznym. Pierwszy z nich miał miejsce w miejscowości Mika w powiecie garwolińskim na Mazowszu, gdzie eksplozja ładunku wybuchowego uszkodziła tory kolejowe. Drugi incydent został odnotowany w okolicach stacji kolejowej Gołąb w powiecie puławskim na Lubelszczyźnie, gdzie z powodu uszkodzonej linii kolejowej pociąg przewożący 475 pasażerów musiał wykonać nagłe hamowanie.

Według informacji przekazanych przez premiera w Sejmie, prokuraturze i służbom udało się ustalić tożsamość sprawców. Są nimi dwaj obywatele Ukrainy współpracujący z rosyjskimi służbami, którzy po dokonaniu aktów dywersji opuścili terytorium Polski przez przejście graniczne w Terespolu.

Co oznacza stopień alarmowy CHARLIE

Trzeci stopień alarmowy CHARLIE stanowi trzeci z czterech możliwych poziomów zagrożenia określonych w ustawie o działaniach antyterrorystycznych z 10 czerwca 2016 roku. Zgodnie z informacjami opublikowanymi na stronie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, stopień ten wprowadza się w przypadku wystąpienia zdarzenia potwierdzającego prawdopodobny cel ataku o charakterze terrorystycznym lub uzyskania wiarygodnych informacji o planowanym zdarzeniu na terytorium Polski.

Wprowadzenie stopnia CHARLIE oznacza uruchomienie szeregu procedur bezpieczeństwa. Jak czytamy na stronie Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, do kluczowych działań należą całodobowe dyżury we wskazanych urzędach administracji publicznej, sprawdzenie dostępności obiektów wyznaczonych na zastępcze miejsca czasowego pobytu na wypadek ewakuacji ludności oraz ograniczenie do minimum liczby miejsc ogólnodostępnych w obiektach i rejonach objętych stopniem alarmowym. W uzasadnionych przypadkach może zostać wprowadzona także ścisła kontrola osób i pojazdów przy wejściu i wjeździe na teren obiektów.

Zasięg i czas obowiązywania

Zarządzenie premiera, podpisane 18 listopada 2025 roku, dotyczy wyłącznie obszarów linii kolejowych zarządzanych przez zarządców infrastruktury. Według komunikatu Rządowego Centrum Bezpieczeństwa stopień CHARLIE będzie obowiązywał od 19 listopada 2025 roku od godziny 00:00 do 28 lutego 2026 roku do godziny 23:59. Na pozostałym obszarze kraju nadal obowiązuje drugi stopień alarmowy BRAVO oraz drugi stopień alarmowy CRP (BRAVO-CRP) dotyczący zagrożeń w cyberprzestrzeni, który został wprowadzony w marcu 2024 roku i ma obowiązywać do 30 listopada 2025 roku.

Współpraca służb i wojska

Premier Donald Tusk zapowiedział również zaangażowanie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w zabezpieczenie infrastruktury krytycznej. Jak poinformował w Sejmie, we współpracy z Ministrem Obrony Narodowej oraz Szefem Sztabu Generalnego trwają prace nad efektywnym użyciem wojska do ochrony obiektów kolejowych.

Prokuratura Krajowa wszczęła śledztwo prowadzone przez zespół prokuratorów z mazowieckiego wydziału oraz funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Centralnego Biura Śledczego Policji. Rzecznik Prokuratury Krajowej prokurator Przemysław Nowak poinformował, że na miejscu zdarzeń zabezpieczono szereg dowodów, w tym kabel, który prawdopodobnie służył do zainicjowania wybuchu w powiecie garwolińskim.

Kontekst międzynarodowy

Sekretarz generalny NATO Mark Rutte oświadczył w poniedziałek 17 listopada, że pozostaje w kontakcie z polskimi władzami w sprawie eksplozji, a Kwatera Główna Sojuszu Północnoatlantyckiego oczekuje na wyniki prowadzonego śledztwa. Premier Tusk zwrócił się również do ministra spraw zagranicznych o podjęcie natychmiastowych działań dyplomatycznych wobec władz Białorusi i Rosji w celu oddania Polsce podejrzewanych o zamach terrorystyczny.

Zdarzenia na polskich torach kolejowych wpisują się w szerszy kontekst działań hybrydowych prowadzonych wobec Polski i innych krajów Unii Europejskiej. Jak podkreślił szef rządu w swoim wystąpieniu, doszło do zdarzenia bezprecedensowego, które może być najpoważniejszą sytuacją z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa od momentu wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie.

Cztery stopnie alarmowe w polskim systemie

System stopni alarmowych został wprowadzony ustawą o działaniach antyterrorystycznych i dostosowany do wymogów NATO. Pierwszy stopień ALFA oznacza ogólne ostrzeżenie i zobowiązuje administrację do wzmożonej kontroli miejsc użyteczności publicznej. Drugi stopień BRAVO wprowadza się w przypadku zwiększonego zagrożenia, kiedy konkretny cel ataku nie został jeszcze zidentyfikowany. Trzeci stopień CHARLIE, obecnie obowiązujący na liniach kolejowych, jest odpowiedzią na potwierdzone zagrożenie terrorystyczne. Najwyższy, czwarty stopień DELTA, wprowadzany jest w sytuacji, gdy doszło do zdarzenia o charakterze terrorystycznym lub gdy informacje wskazują na zaawansowaną fazę przygotowań do ataku.

Według informacji dostępnych na stronie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji stopnie alarmowe są przede wszystkim sygnałem dla służb i całej administracji publicznej do zachowania szczególnej czujności. Wprowadza je, zmienia i odwołuje Premier Rady Ministrów w drodze zarządzenia, po zasięgnięciu opinii ministra spraw wewnętrznych i szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Wprowadzenie trzeciego stopnia alarmowego na liniach kolejowych jest pierwszym tego typu przypadkiem od czasu agresji Rosji na Ukrainę. Eksperci podkreślają wagę sprawnej współpracy służb i skutecznego zabezpieczenia infrastruktury krytycznej, której uszkodzenie może mieć poważne konsekwencje dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli.

Źródła:

• Rządowe Centrum Bezpieczeństwa: https://www.gov.pl/web/rcb/trzeci-stopien-alarmowy-charlie-na-obszarach-linii-kolejowych-zarzadzanych-przez-pkp-polskie-linie-kolejowe-sa-i-pkp-linia-hutnicza-szerokotorowa-sp-z-oo
• Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji: https://www.gov.pl/web/mswia/stopnie-alarmowe-i-stopnie-alarmowe-crp
• Rządowe Centrum Bezpieczeństwa – Stopnie alarmowe: https://www.gov.pl/web/rcb/stopnie-alarmowe2
• Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji – Historia stopni alarmowych: https://www.gov.pl/web/mswia/dotychczas-wprowadzane-stopnie-alarmowe-i-stopnie-alarmowe-crp-na-terytorium-rp
• Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji – Ustawa o działaniach antyterrorystycznych: https://www.gov.pl/web/mswia/ustawa-o-dzialaniach-antyterrorystycznych