Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postawił zarzuty spółce Wiedza i Praktyka. Zdaniem organu, wydawnictwo mogło wprowadzać konsumentów w błąd oferując „darmowe” egzemplarze czasopism i dostęp do serwisów, które w rzeczywistości wiązały się z płatną prenumeratą. To nie jedyny problem – UOKiK zakwestionował też sposób zawierania umów na odległość.
Oferta promocyjna z ukrytymi kosztami
Wydawnictwo Wiedza i Praktyka, specjalizujące się w publikacjach książkowych i czasopismach oraz udostępnianiu specjalistycznych serwisów internetowych, znalazło się na celowniku Prezesa UOKiK. Według ustaleń organu, przedsiębiorca w ramach działań promocyjnych oferował konsumentom próbne egzemplarze czasopism oraz testowy dostęp do serwisów internetowych, prezentując je jako bezpłatne. Problem polegał na sposobie prezentowania oferty – zarówno podczas rozmów telefonicznych, jak i na stronach internetowych.
Jak wynika z komunikatu UOKiK z 4 lutego 2026 roku, konsumenci mogli odnieść wrażenie, że zamówienie dotyczy wyłącznie otrzymania bezpłatnego egzemplarza lub dostępu testowego do czasopisma czy serwisu internetowego. Tymczasem w rzeczywistości oznaczało to zaciągnięcie zobowiązania finansowego. Konsument bowiem musiał przez określony czas płacić za prenumeratę lub dostęp do serwisu internetowego. Jedynym sposobem uniknięcia opłat było samodzielne zrezygnowanie z subskrypcji w wyznaczonym terminie.
Kluczowe informacje dopiero na końcu rozmowy
Szczególnie problematyczne okazało się prowadzenie rozmów telefonicznych ze sprzedażą. Według UOKiK, konsultanci skupiali się przede wszystkim na prezentacji zalet oferty promocyjnej i podkreślaniu jej darmowego charakteru. Natomiast informacje o tym, że skorzystanie z promocji wiąże się z podpisaniem umowy na płatną prenumeratę, oraz o możliwości uniknięcia kosztów poprzez rezygnację, były przekazywane dopiero na końcu rozmowy.
Prezes UOKiK Tomasz Chróstny w oficjalnym stanowisku podkreślił: „Prawo do rzetelnej informacji to fundament uczciwej relacji na linii konsument-przedsiębiorca. Kupujący powinien jasno wiedzieć, jakie są zasady sprzedaży, rzeczywiste koszty produktu lub usługi oraz warunki umowy jeszcze przed jej zawarciem”.
Dalej zaznaczył: „Jeśli przedsiębiorca kontaktuje się z konsumentem przez telefon w celu zawarcia umowy na odległość, to powinien o tym poinformować na początku rozmowy. Konsultant ma obowiązek przedstawić się, podać nazwę firmy, którą reprezentuje oraz jasno powiedzieć, że chodzi o ofertę handlową. Również w sytuacji, gdy konsument sam poprosił o kontakt. Jeśli przedsiębiorca nie spełnia tych wymogów, łamie prawo”.
Problemy z realizacją prawa do odstąpienia od umowy
Kolejny zarzut dotyczy prawa konsumentów do odstąpienia od umowy zawartej na odległość. Według ustaleń UOKiK, wydawnictwo odmawiało swoim klientom realizacji tego prawa, uzasadniając to upływem terminu, w którym można było skorzystać z tej możliwości.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, konsument zawierający umowę na odległość (na przykład przez internet lub telefon) ma prawo odstąpić od niej w ciągu 14 dni kalendarzowych bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów. Termin ten liczy się od momentu otrzymania towaru. W analizowanym przypadku przedsiębiorca nie był w stanie ustalić dokładnej daty otrzymania przesyłki przez konsumenta, co podważa zasadność odmowy realizacji prawa do odstąpienia.
Nieprawidłowe oznaczenie przycisków zamówienia
UOKiK zakwestionował również sposób oznaczania przycisków służących do składania zamówień na stronach internetowych wydawnictwa. Przycisk opisany jako „Zamawiam” nie spełnia wymogów ustawowych w sytuacji, gdy złożenie zamówienia wiąże się z obowiązkiem zapłaty. W takich przypadkach przycisk powinien być oznaczony jednoznacznym sformułowaniem, na przykład „Zamówienie z obowiązkiem zapłaty”.
Konsekwencje prawne dla wydawnictwa
Spółka Wiedza i Praktyka ma obecnie możliwość odniesienia się do postawionych zarzutów. W przypadku potwierdzenia naruszeń, wydawnictwu grozi kara finansowa w wysokości do 10 procent obrotu za każdą kwestionowaną praktykę. Prezes UOKiK może również nakazać zaniechanie stosowania zakwestionowanych praktyk oraz usunięcie ich skutków.
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad ochrony konsumentów w handlu na odległość. Prawo wymaga, by przedsiębiorcy jasno i transparentnie informowali o warunkach oferty, rzeczywistych kosztach oraz prawach konsumenta jeszcze przed zawarciem umowy. Szczególnie istotne jest odpowiednie oznaczanie charakteru kontaktów handlowych oraz elementów interfejsu sklepów internetowych, które mogą mieć bezpośredni wpływ na decyzje zakupowe konsumentów.
Źródła:
- Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Komunikat prasowy z 4 lutego 2026 r.: https://uokik.gov.pl/wiedza-i-praktyka-za-darmo-czy-za-prenumerate-zarzuty-prezesa-uokik-dla-wydawnictwa
