15 stycznia 2026 roku przypada 25. rocznica powstania Wikipedii – największej wolnej encyklopedii internetowej na świecie. To właśnie tego dnia w 2001 roku została uruchomiona angielskojęzyczna wersja serwisu, która zapoczątkowała globalny projekt edukacyjny.
Wikipedia, internetowa encyklopedia dostępna bezpłatnie dla wszystkich użytkowników sieci, świętuje swoje ćwierćwiecze. Data 15 stycznia nie jest przypadkowa – według informacji Polskiego Towarzystwa Informatycznego, tego dnia w 2001 roku Jimmy Wales wykupił domenę wikipedia.com, oficjalnie rozpoczynając projekt, który zmienił sposób, w jaki świat korzysta z wiedzy.
Od eksperymentu do globalnego fenomenu
Historia Wikipedii sięga końca 2000 roku, kiedy to okazało się, że wcześniejszy projekt Jimmy’ego Walesa – Nupedia – zakończył się niepowodzeniem. Informacje z Sekcji Informatyki Szkolnej PTI wskazują, że to Larry Sanger, amerykański filozof, 10 stycznia 2001 roku podsunął pomysł stworzenia nowego projektu opartego na technologii Wiki. Nazwa Wikipedia powstała z połączenia hawajskiego wyrażenia „wiki wiki”, oznaczającego „bardzo szybko”, oraz słowa „encyklopedia”.
Technologiczne fundamenty projektu opierały się na oprogramowaniu WikiWikiWeb, które w 1994 roku rozpoczął tworzyć programista Ward Cunnigham. System ten umożliwia szybkie i łatwe tworzenie treści przez wiele osób jednocześnie, co stało się kluczem do sukcesu Wikipedii.
Polska edycja wśród pionierów
Polskojęzyczna Wikipedia została założona 26 września 2001 roku przez lekarza internistę Krzysztofa Jasiutowicza oraz fizyka Pawła Jochyma. Początkowo funkcjonowała pod adresem wiki.rozeta.com.pl. Pierwszy artykuł dotyczył reguły Titiusa-Bodego, a pierwszy wpis Pawła Jochyma brzmiał: „Zaczynamy. Czy ja zwariowałem?”.
Dziś polska Wikipedia liczy ponad 1,68 miliona artykułów, zajmując jedenaste miejsce wśród wszystkich wersji językowych pod względem liczby haseł. To wielokrotnie więcej niż w tradycyjnych encyklopediach – dla porównania, encyklopedia PWN zawiera 122 tysiące haseł.
Ogromna skala współpracy
Obecnie na serwerach Wikimedia istnieje 358 edycji językowych Wikipedii, z czego 342 są aktywne. Angielskojęzyczna wersja Wikipedii przekroczyła już 7 milionów artykułów, a łączna liczba artykułów we wszystkich wersjach językowych przekracza 65 milionów.
Według informacji dostępnych na stronie polskiej Wikipedii, w polskiej edycji aktywnych jest ponad 36 tysięcy użytkowników, którzy napisali prawie 6 milionów artykułów na przestrzeni lat. Miesięcznie z polskiej wersji encyklopedii korzysta ponad 10 milionów użytkowników, co plasuje ją w dziesiątce najczęściej odwiedzanych witryn internetowych w Polsce.
Zmiana priorytetów rozwoju
W ciągu ostatnich lat nastąpiła istotna zmiana w podejściu do rozwijania Wikipedii. Jak zauważają obserwatorzy projektu, liczba artykułów straciła na znaczeniu jako główny wskaźnik rozwoju, odkąd w różnych wersjach językowych artykuły zaczęły powstawać automatycznie, dzięki wykorzystaniu baz danych.
Głównym celem wikipedystów stała się poprawa jakości i rozbudowa istniejących artykułów. Szczególną wagę przywiązuje się do wykorzystywania i skrupulatnego wskazywania wiarygodnych źródeł publikowanych informacji. Obecnie w polskiej Wikipedii znajduje się ponad 5400 artykułów wyróżnionych – wzorcowych tekstów encyklopedycznych, które często stanowią najbardziej rozbudowane źródła informacji na dany temat w języku polskim.
Wolna licencja i dostępność
Jedną z najważniejszych cech Wikipedii jest jej dostępność. Zawartość encyklopedii jest publikowana na wolnej licencji CC-BY-SA 3.0, co oznacza, że każdy może kopiować, rozpowszechniać i modyfikować zawarte w niej treści, zachowując warunki oryginalnej licencji.
Od 2005 roku rozwój polskojęzycznej Wikipedii wspiera Stowarzyszenie Wikimedia Polska, które organizuje różnorodne inicjatywy mające na celu poprawę jakości haseł oraz promocję wolnej wiedzy. W 2023 roku polscy wikipedyści pobili rekord Guinnessa w najdłuższym edytonie, który trwał bez przerwy przez 100 godzin.
Niezmienna misja
Wikipedia pozostaje projektem non-profit, działającym w oparciu o Fundację Wikimedia, organizację wspierającą wolne projekty edukacyjne. Celem przedsięwzięcia od początku było stworzenie największej i wielojęzycznej encyklopedii dostępnej dla wszystkich bez żadnych opłat.
Przez 25 lat Wikipedia zmieniła sposób, w jaki ludzie na całym świecie zdobywają wiedzę, udowadniając, że kolektywna mądrość tysięcy wolontariuszy może stworzyć zasób wiedzy przewyższający tradycyjne encyklopedie. W dzisiejszym świecie cyfrowym jest to jedna z najważniejszych platform edukacyjnych, która pozostaje wierna swojej pierwotnej idei – wolnego dostępu do wiedzy dla każdego.
Źródła:
- Sekcja Informatyki Szkolnej PTI – https://sis.pti.org.pl/dzien-wikipedii-15-01/
- Wikipedia: Dzień Wikipedii – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Dzień_Wikipedii
- Wikipedia polskojęzyczna – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_polskojęzyczna
- Wikipedia: Lista wersji językowych – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Lista_wersji_językowych
- Wikipedia: Prognoza 2025 – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Prognoza_2025
© Kliknij i sprawdź naszą ofertę licencji na wykorzystanie tekstu
