Zegarki do przodu – Polska przechodzi na czas letni. Co warto wiedzieć?

W nocy z soboty 28 na niedzielę 29 marca 2026 roku Polska przeszła na czas letni środkowoeuropejski. O godzinie 2:00 wskazówki zegarów należało przesunąć na godzinę 3:00, co oznacza skrócenie nocy o jedną godzinę. Kolejna zmiana czasu – powrót do czasu zimowego – zaplanowana jest na noc z 25 na 26 października 2026 roku.

• Noc z soboty 28 marca na niedzielę 29 marca 2026 r.
• Godzina 2:00 → 3:00
• Śpimy o godzinę krócej
• Powrót do czasu zimowego: noc z 25 na 26 października 2026 r.

Podstawa prawna: rozporządzenie obowiązujące do końca 2026 roku

Zmiana czasu w Polsce nie jest kwestią zwyczaju, lecz obowiązującego prawa. Terminy przestawiania zegarków określa Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026 (Dz.U. z 2022 r., poz. 539). Akt ten wygaśnie po zmianie czasu w październiku 2026 roku. Bez nowych przepisów – krajowych lub unijnych – jego postanowienia musiałyby zostać zastąpione kolejnym dokumentem.

Na poziomie europejskim obowiązek przestawiania zegarków nakłada Dyrektywa 2000/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 stycznia 2001 r. w sprawie ustaleń dotyczących czasu letniego. Zobowiązuje ona wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej do przechodzenia na czas letni w ostatnią niedzielę marca i powrotu do czasu standardowego w ostatnią niedzielę października. Jak podkreśla Główny Urząd Miar,

„dzięki ujednoliceniu czasu unika się dodatkowych komplikacji w transporcie, handlu, czy europejskiej współpracy międzynarodowej.”

Historia zmian czasu w Polsce

Polska należy do państw ze stosunkowo długą historią stosowania czasu letniego. Zgodnie z informacjami Głównego Urzędu Miar, po raz pierwszy zmiana czasu pojawiła się w Polsce jeszcze w okresie międzywojennym, następnie obowiązywała w latach 1946–1949 oraz 1957–1964. Od 1977 roku stosowana jest nieprzerwanie. Pierwsze państwa europejskie – pionierami były Niemcy – zaczęły korzystać z czasu letniego podczas I wojny światowej, w 1916 roku, przede wszystkim w celu oszczędności energii elektrycznej.

Co z likwidacją zmiany czasu? Stan na marzec 2026

Pytanie o zniesienie sezonowego przestawiania zegarków powraca od lat. W 2018 roku Komisja Europejska przeprowadziła szeroko zakrojone konsultacje publiczne, w których wzięło udział ponad 4,6 miliona obywateli Unii. Z zebranych odpowiedzi wynikało, że 84 procent respondentów opowiedziało się za rezygnacją z obowiązku zmiany czasu dwa razy w roku. Mimo tak wyraźnego sygnału ze strony obywateli, prace legislacyjne nad projektem dyrektywy znoszącej sezonowe zmiany (COM/2018/639) zostały zawieszone – najpierw z powodu pandemii COVID-19, a następnie z powodu braku porozumienia między państwami członkowskimi w kwestii, który czas – letni czy zimowy – miałby obowiązywać na stałe.

Komisja Europejska zaleciła utrzymanie dotychczasowych zasad co najmniej do końca 2026 roku. W lutym 2026 roku Parlament Europejski nadal klasyfikował wspomniany projekt dyrektywy jako zablokowany.

Równolegle toczą się prace w Polsce. 2 kwietnia 2025 roku grupa posłów PSL–Trzecia Droga złożyła w Sejmie poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o czasie urzędowym (numer projektu RPW/11229/2025), zakładający ustanowienie całorocznego czasu letniego środkowoeuropejskiego (UTC+2) jako jedynego obowiązującego czasu urzędowego w Polsce. W uzasadnieniu projektu posłowie stwierdzili, że

„dwukrotna zmiana czasu w każdym roku nie znajduje obecnie uzasadnienia społecznego ani ekonomicznego”

i ocenili ją jako anachronizm niosący negatywne skutki gospodarcze i zdrowotne. Konsultacje społeczne zakończone w maju 2025 roku przyniosły wyraźny sygnał: 91 procent uczestników ankiety sejmowej deklarowało, że przyjęcie takiej ustawy jest zdecydowanie potrzebne. W październiku 2025 roku Komisja Ustawodawcza Sejmu uznała projekt za dopuszczalny do dalszych prac, jednak według stanu na marzec 2026 roku nie wyznaczono jeszcze terminu głosowania. Projekt jest na etapie prac w Komisji Gospodarki i Rozwoju.

Niezależnie od deklarowanych intencji, projekt napotyka na istotną barierę prawną. Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji przy Sejmie zaktualizowało swoje stanowisko i uznało, że w obecnym stanie prawa unijnego jednostronne zniesienie zmiany czasu przez Polskę byłoby niezgodne z dyrektywą 2000/84/WE, co mogłoby skutkować postępowaniem naruszeniowym i chaosem w transporcie oraz logistyce na styku z innymi krajami Unii.

Czy to ostatnia taka zmiana?

Pytanie o to, czy zmiana czasu z 28 na 29 marca 2026 roku jest ostatnią w historii Polski, pozostaje bez jednoznacznej odpowiedzi. Obowiązujące rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 2022 roku wygasa z chwilą odwołania czasu letniego w październiku 2026 roku. Jeśli do tego momentu nie zostaną uchwalone nowe przepisy – krajowe lub unijne – konieczne będzie wydanie kolejnego rozporządzenia przedłużającego dotychczasowe zasady. W praktyce oznacza to, że jesienną zmianę czasu w 2026 roku można uznać za pewną, natomiast to, co wydarzy się w 2027 roku i kolejnych, zależy od decyzji, których na dziś jeszcze nie ma.

Wpływ na pracowników

Zmiana czasu z zimowego na letni ma bezpośrednie konsekwencje dla osób świadczących pracę w porze nocnej. W nocy z 28 na 29 marca zmiana dotyczyła godziny pomiędzy 2:00 a 3:00 – tej godziny po prostu nie było. Pracownicy zatrudnieni na stałą stawkę miesięczną lub godzinową nie powinni z tego tytułu ponosić strat finansowych. Przyjmuje się, że brakująca godzina traktowana jest jak przestój niezawiniony przez pracownika, a wynagrodzenie za ten czas jest należne w pełnej wysokości wynikającej z osobistego zaszeregowania.

Zegarki analogowe i automatyczne – o czym pamiętać?

Smartfony, komputery i większość nowoczesnych urządzeń elektronicznych zmienia czas automatycznie, korzystając z sygnałów synchronizacji czasu. Jak przypomina Główny Urząd Miar, należy pamiętać o ręcznym przestawieniu tradycyjnych zegarów mechanicznych, zegara samochodowego, budzika czy mikrofalówki. Urzędowy sygnał czasu nadawany jest przez Laboratorium Czasu i Częstotliwości Głównego Urzędu Miar, który gwarantuje zgodność polskiego czasu urzędowego z międzynarodowymi wzorcami.